Chào bạn, những người trẻ đầy hoài bão và cũng không ít trăn trở!
Bạn có đang cảm thấy mình cứ loay hoay mãi giữa một “biển lớn” những mục tiêu vĩ đại không? Nào là phải có công việc mơ ước, phải khởi nghiệp thành công, phải “lên level” tiếng Anh, phải tập gym mỗi ngày để có body đẹp… Áp lực từ học tập, công việc, và cả những chuẩn mực xã hội đôi khi khiến chúng ta, những sinh viên hay người mới đi làm, dễ cảm thấy thiếu tự tin, sợ mắc lỗi hay không dám thử sức.
Chúng ta muốn thành công lớn, muốn tạo ra sự khác biệt, nhưng lại không biết bắt đầu từ đâu. Nhiều khi hào hứng lắm, đặt ra mục tiêu to đùng, rồi đụng chuyện khó cái là nản chí ngay. Cứ thế, vòng luẩn quẩn của sự trì hoãn và tự ti lại tiếp diễn.
Nhưng bạn biết không, có một “chìa khóa” đơn giản mà vô cùng hiệu quả để thoát khỏi cái vòng luẩn quẩn ấy, đó chính là “thắng lợi nhỏ” (small wins). Thay vì lao ra biển lớn đầy sóng gió, tại sao không bắt đầu chinh phục những “ao nhỏ” xinh xắn, rồi dần dần ra khơi nhỉ?
“Thắng lợi nhỏ” là gì và sức mạnh tiềm ẩn của chúng?
Đúng như tên gọi của nó, “thắng lợi nhỏ” là những mục tiêu bé xíu, dễ dàng đạt được ngay trong ngày hoặc trong tuần. Chúng không đòi hỏi bạn phải bỏ ra quá nhiều công sức, không cần sự hoàn hảo đến từng chi tiết. Quan trọng là bạn *làm được* và *hoàn thành*.
Hãy thử nghĩ xem:
- Nếu bạn là sinh viên: “Thắng lợi nhỏ” có thể là việc bạn hoàn thành xong cái bài tập khó nhằn nhất, đọc được 10 trang sách chuyên ngành mà bữa giờ cứ trì hoãn, hay đơn giản là nhấc điện thoại gọi hỏi bài thầy cô, bạn bè về một chỗ chưa hiểu.
- Nếu bạn là người mới đi làm: Đó có thể là việc bạn tự tin gửi email đầu tiên cho đối tác, chủ động hỏi sếp về một vấn đề bạn đang băn khoăn, hay dành 15 phút mỗi sáng để học thêm một kỹ năng mới liên quan đến công việc.
Những hành động bé tí hon này ban đầu có vẻ không thấm vào đâu so với mục tiêu lớn lao của bạn, đúng không? Nhưng chính chúng lại tạo ra một cảm giác hoàn thành tức thì, giúp bạn phá vỡ vòng luẩn quẩn của sự trì hoãn và giảm bớt gánh nặng tâm lý. Bạn biết không, cái cảm giác “mình đã làm được một điều gì đó hôm nay” nó tuyệt vời hơn bạn tưởng nhiều đấy!
Khoa học đằng sau sự tự tin: Não bộ yêu thích “thắng lợi nhỏ” như thế nào?
Có một điều thú vị mà mình đã học được trong quá trình được coaching và tự tìm hiểu: não bộ của chúng ta rất “nghiện” cảm giác chiến thắng, dù là nhỏ nhất! Mỗi khi bạn đạt được một mục tiêu, dù chỉ là một “thắng lợi nhỏ”, não bộ sẽ tiết ra dopamine – một hormone tạo cảm giác vui vẻ, hài lòng và thúc đẩy động lực.
Cứ mỗi lần dopamine được giải phóng, nó như một liều thuốc kích thích, khiến bạn muốn làm thêm, muốn chinh phục thêm. Đó chính là hiệu ứng quả cầu tuyết. Một “thắng lợi nhỏ” sẽ tạo đà cho “thắng lợi nhỏ” tiếp theo, và cứ thế, bạn sẽ xây dựng được một chuỗi thành công liên tục mà không hề hay biết.
Mình nhớ có lần mình vật lộn mãi với chuyện tập thể dục. Đặt mục tiêu chạy 5km mỗi ngày, rồi cứ sáng ra lại thấy nản, cuối cùng bỏ cuộc. Huấn luyện viên của mình chỉ bảo: “Thôi, hôm nay chỉ cần xỏ giày chạy bộ và ra khỏi nhà thôi. Chạy được bao nhiêu thì chạy, không chạy được thì đi bộ cũng được.” Bất ngờ là, khi mình chỉ tập trung vào việc xỏ giày, cái rào cản tâm lý biến mất. Xỏ giày xong thì đi bộ một đoạn, rồi lại muốn chạy một chút. Dần dần, mình đã có thể chạy được 5km thật! Đó là một minh chứng rõ ràng cho việc vượt qua nỗi sợ hãi và sự trì hoãn bằng cách chia nhỏ mục tiêu đến mức đơn giản nhất.
Biến mục tiêu lớn thành “chuỗi thắng lợi nhỏ”: Phương pháp thực tế
Vậy làm thế nào để áp dụng sức mạnh của “thắng lợi nhỏ” vào cuộc sống của bạn?
1. Phân rã mục tiêu lớn
Mục tiêu “học lập trình” nghe có vẻ to tát và mơ hồ đúng không? Hãy chia nó thành các bước cực kỳ nhỏ, dễ thực hiện:
- Tìm một khóa học online phù hợp.
- Mỗi ngày dành 30 phút xem bài giảng.
- Học và thực hành 1 lệnh cơ bản mỗi ngày.
- Cuối tuần viết một đoạn code đơn giản.
Cứ thế, mỗi lệnh, mỗi đoạn code bạn học được là một “thắng lợi nhỏ” đáng ăn mừng.
2. Đặt mục tiêu “S.M.A.R.T. phiên bản mini”
Bạn hẳn đã quen với nguyên tắc SMART (Specific – Cụ thể, Measurable – Đo lường được, Achievable – Khả thi, Relevant – Liên quan, Time-bound – Có thời hạn) cho mục tiêu lớn. Hãy áp dụng nó cho các “thắng lợi nhỏ” của mình:
- Thay vì “Tìm hiểu về Marketing”, hãy đặt là “Dành 15 phút tìm hiểu về Marketing trên TikTok vào chiều nay”.
- Thay vì “Làm báo cáo”, hãy đặt là “Hoàn thành phần giới thiệu của báo cáo trước 10h sáng mai”.
Mục tiêu càng cụ thể và có thời hạn, bạn càng dễ dàng bắt tay vào làm và hoàn thành.
3. Ghi nhận và ăn mừng
Đây là bước quan trọng mà nhiều người bỏ qua! Lập một danh sách (checklist) các “thắng lợi nhỏ” của bạn. Mỗi khi hoàn thành, hãy đánh dấu tick một cách rõ ràng. Cảm giác được nhìn thấy những dấu tick dần phủ kín danh sách sẽ tiếp thêm động lực cho bạn.
Đừng quên tự thưởng cho bản thân! Không cần phải là những món quà đắt tiền. Đôi khi chỉ là 5 phút lướt mạng xã hội thoải mái, nghe một bài nhạc yêu thích, hay tự thưởng cho mình một cốc trà sữa sau khi hoàn thành một nhiệm vụ khó. Quan trọng là bạn tạo ra một sự kết nối tích cực giữa hành động hoàn thành và niềm vui nhận được.
Những “cạm bẫy” cần tránh khi xây dựng tự tin bằng “thắng lợi nhỏ”
Dù “thắng lợi nhỏ” rất hiệu quả, nhưng vẫn có vài “cạm bẫy” bạn cần lưu ý:
1. Chủ nghĩa hoàn hảo
“Ôi, cái này mình làm chưa đủ tốt.” “Để tuần sau mình chuẩn bị kỹ hơn rồi mới làm.” – Nếu bạn cũng có những suy nghĩ này, hãy dừng lại! “Hoàn thành tốt hơn hoàn hảo” là câu thần chú của mình. Đừng đợi mọi thứ hoàn hảo mới bắt đầu. Cái quan trọng là bạn bắt tay vào làm, dù chỉ là một phần nhỏ.
2. So sánh với người khác
“Bạn mình mới đi làm đã đạt được cái này, cái kia rồi.” “Sao mình làm mãi mà vẫn chưa thấy gì?” – Mỗi người có một hành trình riêng, một tốc độ riêng. “Thắng lợi nhỏ” của bạn không cần phải giống hay lớn hơn của ai khác. Hãy tập trung vào sự tiến bộ của chính mình, đừng để những người xung quanh làm mất đi động lực của bạn.
3. Nản chí khi gặp trở ngại
Không phải lúc nào mọi thứ cũng suôn sẻ. Sẽ có những ngày bạn không đạt được “thắng lợi nhỏ” nào, hoặc gặp phải khó khăn. Điều đó hoàn toàn bình thường. Quan trọng là bạn kiên trì, ngay cả khi chỉ là một bước tiến nhỏ nhất. Đừng sợ thất bại, hãy coi đó là một phần của hành trình học hỏi. Thậm chí việc “thức dậy sau một ngày thất bại” cũng có thể coi là một “thắng lợi nhỏ” đấy!
Kết luận: Bắt đầu ngay hôm nay, tự tin chờ bạn!
Bạn thấy đó, xây dựng sự tự tin không phải là một phép màu, mà là cả một quá trình. Và “thắng lợi nhỏ” chính là những viên gạch vững chắc đầu tiên, giúp bạn kiến tạo nên một tòa lâu đài tự tin bền vững. Mỗi “thắng lợi nhỏ” là một lần bạn khẳng định được năng lực của bản thân, là một lần bạn vượt qua giới hạn của chính mình.
Mình tin là bạn hoàn toàn có thể làm được! Đừng ngần ngại hay chờ đợi một “thành công lớn” nào đó để bắt đầu. Ngay lúc này, hãy nhắm mắt lại (sau khi đọc xong bài blog này nhé!), nghĩ về một mục tiêu bạn muốn đạt được, và chia nhỏ nó ra.
Vậy “thắng lợi nhỏ” đầu tiên của bạn hôm nay là gì? Hãy bắt đầu ngay nhé! Chúc bạn vững bước trên hành trình chinh phục những mục tiêu của mình!
