Chắc hẳn ai trong chúng ta cũng từng trải qua cảm giác này: Mở app ngân hàng cuối tháng và thấy con số còn lại chỉ đủ ăn mì tôm vài bữa. Áp lực khi phải “alo” về cho gia đình xin thêm “viện trợ”. Hay đơn giản là lướt trúng một chiếc áo xinh xỉu, một set đồ “đu idol” cực chất nhưng đành ngậm ngùi cho vào giỏ hàng rồi… để đó.
Mình cũng từng như vậy. Nhưng hôm nay, mình muốn kể cho các bạn nghe một câu chuyện, không phải của mình, mà của An – một cô bạn sinh viên năm 2 mình quen. An không phải “con nhà người ta” với profile sáng chói, nhưng bạn ấy đã tự chủ tài chính, tự lo tiền sinh hoạt và mua sắm thả ga nhờ một kỹ năng không ai ngờ tới: Thiết kế slide thuyết trình bằng Powerpoint và Canva.
Nghe có vẻ hơi… bình thường quá đúng không? Ai mà chẳng biết làm slide. Nhưng liệu một kỹ năng tưởng chừng “phổ cập” như vậy có thể biến thành một “cần câu cơm” hiệu quả không? Câu trả lời của An là một tiếng “CÓ” thật to.
Phát hiện “mỏ vàng” từ chính bài tập lớn
Mọi chuyện bắt đầu từ môn học đại cương cuối kỳ. Trong khi cả nhóm còn đang vật lộn với word và số liệu, An lại là người hào hứng nhất với phần làm slide. Bạn ấy tỉ mỉ chọn font chữ, phối màu, sắp xếp bố cục, tìm những icon minh hoạ độc đáo. Kết quả, bài thuyết trình hôm đó không chỉ được điểm cao mà còn nhận được “cơn mưa” lời khen từ giảng viên và bạn bè. “Slide của nhóm mày xịn thật sự!”, “An làm slide đỉnh quá, chỉ tao với!”.
Từ những lời khen đó, một ý nghĩ loé lên trong đầu An. Ban đầu chỉ là làm giúp bạn bè thân thiết, rồi một ngày, một bạn khoá dưới rụt rè nhắn tin: “Chị ơi, chị có nhận làm slide giúp em không ạ? Em gửi chị tiền trà sữa.”
Cầm trên tay 50.000 đồng đầu tiên từ việc mình làm tốt và làm giỏi, An nói cảm giác lúc đó vui hơn cả được điểm A. Đó là niềm vui khi công sức của mình được công nhận và tạo ra giá trị, dù là nhỏ nhất. An bắt đầu nhận ra, xung quanh mình có quá nhiều người cần slide đẹp, chuyên nghiệp cho bài tập, đồ án, thậm chí là đi thực tập báo cáo, nhưng họ lại không có thời gian hoặc kỹ năng để làm. Đây chính là một “thị trường ngách” màu mỡ mà bạn ấy vô tình tìm thấy.
“Mài giũa” kỹ năng và xây dựng “hàng mẫu”
Nhận ra cơ hội, An không lao vào nhận job ngay. Bạn ấy biết, để đi đường dài, “vũ khí” của mình phải thật sắc bén.
Hành trình “mài giũa” của An bắt đầu bằng những thứ hoàn toàn miễn phí. Bạn ấy dành hàng giờ xem các video hướng dẫn trên YouTube về mẹo Powerpoint, các khoá học Canva cho người mới bắt đầu. Mỗi ngày, An lướt Pinterest và Behance (hai trang web thiên đường cho dân thiết kế) không phải để giải trí, mà là để học hỏi tư duy thẩm mỹ, cách người ta phối màu, sắp xếp bố cục.
Sau khi đã có kha khá sản phẩm ưng ý, An làm một việc cực kỳ thông minh: bạn ấy tạo một thư mục trên Google Drive, đặt ở chế độ công khai và tổng hợp tất cả những slide đẹp nhất mình từng làm vào đó. Đây chính là portfolio – “CV sống động” nhất để bạn ấy có thể gửi cho bất kỳ ai hỏi về sản phẩm của mình.
Nhưng An không chỉ dừng lại ở việc làm đẹp. Bạn ấy nhận ra, một bài thuyết trình hay không chỉ cần slide đẹp, mà nội dung phải logic và cô đọng. An bắt đầu học thêm cách tóm tắt ý chính từ một file word dài ngoằng, cách xây dựng bố cục câu chuyện cho bài thuyết trình để dẫn dắt người nghe. Chính cái “giá trị gia tăng” này đã giúp An khác biệt với những người chỉ nhận “trang trí slide” đơn thuần.
“Chào hàng” thông minh và giữ chân khách hàng
Có “hàng tốt” rồi, giờ là lúc mang đi “chào bán”. An bắt đầu từ những nơi gần gũi nhất.
Tìm khách hàng ở đâu?
Đầu tiên là các group sinh viên của trường, các hội nhóm học thuật trên Facebook. An đăng một bài viết ngắn gọn, giới thiệu dịch vụ của mình kèm theo đường link portfolio Google Drive. Không cần quảng cáo rầm rộ, những sản phẩm chỉn chu của An đã tự nó lên tiếng. Vài đơn hàng đầu tiên đến từ chính những group này.
Sau khi đã quen việc, An mạnh dạn hơn, tham gia vào các cộng đồng freelancer, các nhóm tìm việc làm thêm cho sinh viên. “Thị trường” ở đây lớn hơn rất nhiều, và khách hàng cũng đa dạng hơn, từ các bạn sinh viên trường khác cho đến cả những anh chị đã đi làm.
Làm sao để khách hàng quay lại?
Bí quyết của An đơn giản đến không ngờ: Uy tín. An luôn trả bài đúng deadline, thậm chí là sớm hơn. Khi khách hàng góp ý, bạn ấy luôn lắng nghe và không ngại sửa đổi cho đến khi họ hài lòng. “Tiếng lành đồn xa”, những khách hàng hài lòng bắt đầu giới thiệu cho bạn bè của họ. Cứ thế, An có một lượng khách hàng ổn định mà không cần tốn quá nhiều công sức marketing.
Định giá thế nào cho hợp lý?
Ban đầu, An chỉ lấy một mức giá rất “sinh viên”, vừa để làm quen, vừa để xây dựng portfolio. Khi tay nghề đã cứng hơn, portfolio “dày” lên, bạn ấy bắt đầu tăng giá dần. An cũng rất minh bạch khi tạo ra các gói dịch vụ khác nhau: Gói cơ bản (chỉ thiết kế dựa trên nội dung có sẵn), gói nâng cao (hỗ trợ tóm tắt nội dung, chèn hiệu ứng phức tạp),… để khách hàng dễ dàng lựa chọn.
Hành trình của An, từ một sở thích nhỏ trong môn học đại cương đến một nguồn thu nhập ổn định hàng tháng, là một minh chứng tuyệt vời. Nó không chỉ giúp An trang trải chi phí sinh hoạt, mua những món đồ mình thích mà không cần xin phép ai, mà quan trọng hơn, nó mang lại cho bạn ấy những kinh nghiệm thực tế quý báu về giao tiếp, quản lý thời gian và xây dựng thương hiệu cá nhân.
Câu chuyện này khiến mình nhận ra một điều: Bất kỳ kỹ năng nào của bạn cũng đều đáng giá hơn bạn nghĩ.
Có thể đó không phải là thiết kế slide. Có thể đó là khả năng viết lách của bạn, là tài chụp ảnh “sống ảo” cho bạn bè, là kỹ năng chỉnh sửa video CapCut điêu luyện, hay thậm chí là khả năng chơi game cực đỉnh của bạn (bạn hoàn toàn có thể nhận cày thuê hoặc coaching cho người khác). Bất cứ điều gì bạn làm tốt và say mê, đều có thể tạo ra giá trị nếu bạn thực sự nghiêm túc đầu tư vào nó và biết cách “tiếp thị” bản thân một cách thông minh.
Vậy nên, đừng bao giờ tự ti về những gì mình có.
Ngay hôm nay, hãy thử lấy một tờ giấy và cây bút, liệt kê ra 3 kỹ năng mà bạn tự tin nhất. Đó có thể là bất cứ thứ gì, dù là nhỏ nhặt nhất. Biết đâu, “mỏ vàng” của bạn cũng đang ẩn giấu ở đâu đó trong danh sách ấy thì sao?
Nếu được chọn một kỹ năng để biến thành “nghề tay trái”, bạn sẽ chọn kỹ năng nào? Chia sẻ với mình ở phần bình luận bên dưới nhé!
