Bạn đã bao giờ rơi vào tình huống này chưa? Tay cầm ly cà phê còn hơi ấm, ngồi đối diện một người bạn mới quen trong một buổi networking, và não thì “loading” 99% mà không nghĩ ra được câu gì để nói tiếp sau màn chào hỏi. Không khí đặc quánh lại, cả hai cùng cười trừ, và cuộc hội thoại chết yểu trước khi nó kịp bắt đầu.
Mình đã từng ở đó. Vô số lần. Cảm giác nhìn một cơ hội kết nối trôi tuột qua kẽ tay chỉ vì sự im lặng ngượng ngùng thật sự rất khó chịu. Mình đã từng tin rằng, giao tiếp là một loại “năng khiếu”, có những người sinh ra đã hoạt ngôn, còn mình thì không. Nhưng sau này, khi được trải nghiệm và nhận ra những lợi ích tuyệt vời từ coaching, mình mới vỡ lẽ: giao tiếp không phải năng khiếu, đó là một kỹ năng. Và coaching giao tiếp chính là chiếc chìa khóa được thiết kế riêng để mở cánh cửa kỹ năng đó cho bạn.
Coaching giao tiếp không phải là một lớp học “cầm tay chỉ việc”
Khi nghe đến “học giao tiếp”, có thể bạn sẽ nghĩ ngay đến những lớp học đông người, nơi giảng viên đưa ra các kịch bản mẫu, những câu nói “đinh” để bạn học thuộc lòng. Coaching thì khác, khác một trời một vực.
Hãy hình dung thế này: Coaching không phải là một người thầy đứng trên bục giảng, mà là một người bạn đồng hành ngồi xuống bên cạnh bạn. Người coach (chuyên gia khai vấn) không đưa bạn câu trả lời, họ đặt ra những câu hỏi sắc sảo để bạn tự tìm ra giải pháp từ chính bên trong mình. Họ không dạy, họ khơi gợi.
Sự khác biệt cốt lõi nằm ở chỗ:
- Lớp học đại trà: Cung cấp cho bạn “con cá” – những kịch bản, công thức chung cho mọi tình huống.
- Coaching cá nhân hóa: Trao cho bạn “cần câu” – giúp bạn gỡ bỏ những rào cản tâm lý (sợ bị đánh giá, thiếu tự tin), phát huy điểm mạnh và tìm ra phong cách giao tiếp độc nhất của chính bạn.
Thay vì dúi vào tay bạn câu “Thời tiết hôm nay đẹp nhỉ?”, một người coach sẽ cùng bạn khám phá xem điều gì thật sự khiến bạn hứng thú. Có thể bạn là một người mê sách, vậy thì một câu mở đầu như “Mình thấy bạn đang đọc sách của Haruki Murakami, mình cũng là fan cứng của ông ấy đây!” sẽ tự nhiên và dễ dàng tạo kết nối hơn gấp vạn lần. Đó chính là sức mạnh của việc tìm ra “chất riêng”.
Mở khóa “kho báu” ở ngay bên trong bạn
Chúng ta thường nghĩ rằng mình im lặng vì mình “nhạt”, vì mình không có gì thú vị để nói. Nhưng sự thật thường không phải vậy. Vấn đề nằm sâu hơn, và đó là lúc coaching phát huy tác dụng.
Tìm ra gốc rễ của sự im lặng
Một người coach sẽ giúp bạn lật mở từng lớp vỏ để tìm ra nguyên nhân thực sự. Có phải là nỗi sợ bị phán xét, sợ nói ra điều gì đó “ngớ ngẩn”? Có phải bạn thiếu tự tin về kiến thức của mình so với người đối diện? Hay đơn giản là bạn quá tập trung vào việc “mình phải nói gì tiếp theo” mà quên mất điều quan trọng nhất: lắng nghe? Khi hiểu rõ gốc rễ, bạn mới có thể “nhổ cỏ tận gốc”.
Xây dựng “ngân hàng câu chuyện” cá nhân
Bạn không hề “nhạt”, bạn chỉ chưa nhận ra những câu chuyện thú vị của mình mà thôi. Coach sẽ là người khơi gợi, giúp bạn hệ thống lại những trải nghiệm, sở thích, quan điểm độc đáo của bản thân. Đó có thể là chuyến đi phượt Hà Giang đáng nhớ, cách bạn chăm một chú mèo khó tính, một bộ phim hay vừa xem khiến bạn suy ngẫm, hay thậm chí là một dự án “khó nhằn” ở công ty. Tất cả đều là những chất liệu tuyệt vời, chân thật và đầy cảm xúc để bắt đầu một cuộc trò chuyện.
Luyện tập kỹ năng vàng: Lắng nghe và đặt câu hỏi mở
Giao tiếp không phải là một màn độc thoại. Coaching sẽ giúp bạn chuyển từ thế bị động, lo lắng sang thế chủ động dẫn dắt câu chuyện một cách tinh tế. Bí quyết nằm ở việc lắng nghe chân thành để tìm ra điểm chung và đặt những câu hỏi mở – những câu hỏi không thể trả lời bằng “có” hoặc “không”.
Thay vì hỏi: “Bạn có thích đi du lịch không?” (Câu trả lời có thể chỉ là “Có”).
Hãy thử: “Trong những nơi bạn đã từng đi, đâu là nơi để lại cho bạn ấn tượng sâu sắc nhất và vì sao vậy?”
Một câu hỏi mở không chỉ cho thấy bạn thực sự quan tâm mà còn mở ra cả một bầu trời chuyện để nói.
Câu chuyện của An: Từ chàng IT “khô khan” đến người kết nối thực thụ
Mình có một người bạn tên An, một lập trình viên cực kỳ giỏi chuyên môn. Code thì anh viết như làm thơ, nhưng cứ đến các buổi tiệc công ty hay gặp gỡ các phòng ban khác là An lại “đứng hình”. Anh thường chọn một góc khuất, tay cầm ly nước và hy vọng không ai bắt chuyện với mình.
Sau vài buổi coaching, điều kỳ diệu đã xảy ra. Coach không bắt An phải trở thành một người nói nhiều, hay phải học thuộc những câu chuyện cười. Thay vào đó, họ giúp An nhận ra rằng, chính kiến thức chuyên môn của anh là một thế mạnh. An học cách chia sẻ về một dự án công nghệ thú vị bằng ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu. Anh bắt đầu đặt những câu hỏi cho phòng Marketing hay Kinh doanh về khó khăn của họ, và suy nghĩ xem công nghệ có thể hỗ trợ được gì.
Kết quả là, An không chỉ tự tin hơn khi giao tiếp, mà còn trở thành một cầu nối quan trọng giữa team Tech và các phòng ban khác. Anh đưa ra được nhiều ý tưởng giá trị, được đồng nghiệp quý mến và sếp đánh giá rất cao. An vẫn là An, một người hướng nội và yêu công nghệ, nhưng giờ đây anh đã biết cách chia sẻ thế giới của mình với mọi người.
Đừng đợi đến khi cần mới học cách kết nối
Coaching giao tiếp không phải là phép màu biến bạn thành một người hoạt ngôn, hướng ngoại chỉ sau một đêm. Nó là hành trình giúp bạn tìm lại và đánh bóng phiên bản chân thật, tự tin nhất của chính mình. Nó giúp bạn nhận ra rằng, bạn luôn có những câu chuyện giá trị để chia sẻ.
Giao tiếp chính là cây cầu nối bạn với những cơ hội công việc, những mối quan hệ sâu sắc và cả những trải nghiệm tuyệt vời trong cuộc sống. Đầu tư cho kỹ năng này chính là một trong những khoản đầu tư thông minh nhất cho tương lai của bạn.
Nếu bạn cũng đang cảm thấy “mắc kẹt” trong những cuộc hội thoại, đừng ngần ngại tìm kiếm sự giúp đỡ. Hãy thử tìm hiểu về các buổi “trò chuyện khai vấn” (discovery/chemistry session), nhiều coach chuyên nghiệp cung cấp buổi này miễn phí hoặc với chi phí rất hợp lý để bạn trải nghiệm.
Còn bây giờ, hãy chia sẻ ở phần bình luận bên dưới nhé: Đâu là nỗi sợ lớn nhất của bạn khi bắt đầu một cuộc trò chuyện với người lạ? Biết đâu, chúng ta có thể cùng nhau tìm ra giải pháp.
