Từ Mô Hình GROW Trong Sách Vở Đến Phiên Coach “Chuyển Hóa”: Bản Đồ Thực Chiến Cho Coach Trẻ
Bạn cầm trong tay tấm bằng Coach, trái tim tràn đầy nhiệt huyết nhưng tâm trí lại có chút hoang mang khi đối diện với phiên coach thực tế đầu tiên? Bạn thuộc lòng mô hình GROW, nhưng làm thế nào để biến bốn chữ cái G-R-O-W ấy thành một buổi trò chuyện sâu sắc, tạo ra chuyển hóa thực sự cho khách hàng, ngay trong bối cảnh và văn hóa của chúng ta?
Nếu bạn đang gật đầu, bài viết này chính là dành cho bạn. Đây không phải là một bài giảng lý thuyết khô khan. Đây là “bản đồ thực chiến” từ CoachLink, giúp bạn phá bỏ sự mông lung, tự tin dẫn dắt phiên coach một cách bài bản, hiệu quả và tạo ra tác động bền vững. Chúng ta sẽ cùng nhau bước từ sách vở đến phiên coach thực chiến!
G – Goal (Mục tiêu) | Vượt qua “cạm bẫy” mục tiêu mơ hồ
Một trong những thử thách lớn nhất khi coach là giúp khách hàng xác định mục tiêu. Rất thường xuyên, chúng ta nghe những câu trả lời như: “Em muốn hạnh phúc hơn,” “Tôi muốn thành công hơn,” hay “Em muốn cân bằng cuộc sống.” Đây là những mong muốn chính đáng, nhưng lại quá mơ hồ để bắt đầu hành trình coaching.
Từ “Em muốn thành công hơn” đến mục tiêu S.M.A.R.T
Nhiệm vụ của bạn là dùng những câu hỏi “đắt giá” để cùng khách hàng điêu khắc nên một mục tiêu rõ ràng. Thay vì hỏi “Mục tiêu của bạn là gì?”, hãy thử đào sâu:
- “‘Thành công hơn’ đối với bạn cụ thể trông như thế nào? Điều gì cần phải xảy ra để bạn biết mình đã đạt được nó?”
- “Nếu buổi coach hôm nay của chúng ta cực kỳ thành công, bạn sẽ bước ra khỏi đây với điều gì?”
- “Điều gì bạn muốn đạt được vào cuối 60 phút tới mà hiện tại bạn chưa có?”
Những câu hỏi này giúp chuyển hóa mong muốn chung chung thành một điều gì đó cụ thể, đo lường được và có thể chạm tới.
Phân biệt rõ: Mục tiêu của phiên coach vs. Mục tiêu cuộc đời
Một sai lầm phổ biến là cố gắng giải quyết cả một “mục tiêu cuộc đời” trong một phiên coach. Hãy giúp khách hàng xác định một mục tiêu khả thi có thể đạt được trong khuôn khổ phiên coach, nhưng vẫn là một bước tiến quan trọng hướng tới tầm nhìn lớn lao của họ. Ví dụ, nếu mục tiêu lớn là “trở thành một nhà lãnh đạo truyền cảm hứng”, thì mục tiêu cho phiên coach hôm nay có thể là “xác định được 3 hành động cụ thể để cải thiện kỹ năng lắng nghe với đội nhóm trong tuần này.”
Kỹ thuật “Mường tượng thành công”
Trước khi đi tiếp, hãy mời khách hàng một phút tĩnh lặng. “Hãy nhắm mắt lại và tưởng tượng khoảnh khắc bạn đã đạt được mục tiêu phiên coach này. Bạn đang ở đâu? Cảm giác lúc đó ra sao? Ai đang ở cùng bạn? Khung cảnh xung quanh thế nào?” Kỹ thuật này không chỉ tạo ra năng lượng tích cực mà còn giúp khách hàng kết nối sâu sắc hơn với mục tiêu của chính mình.
R – Reality (Thực tại) | “Soi chiếu” thực tại một cách tinh tế và sâu sắc
Bước này là lúc chúng ta cùng khách hàng nhìn thẳng vào tình hình hiện tại, nhưng không phải để phán xét, mà là để thấu hiểu.
Nghệ thuật lắng nghe điều “chưa được nói”
Trong văn hóa của chúng ta, việc giữ thể diện đôi khi khiến khách hàng ngần ngại chia sẻ toàn bộ khó khăn. Nhiệm vụ của Coach là tạo một không gian an toàn tuyệt đối. Hãy lắng nghe bằng cả trái tim. Chú ý đến ngôn ngữ cơ thể, một cái thở dài, một khoảng lặng bất chợt, một sự thay đổi trong tông giọng – chúng thường tiết lộ nhiều hơn cả ngàn lời nói.
Đặt câu hỏi mở, không phán xét
Hãy thay thế những câu hỏi “Tại sao?” (dễ gây cảm giác bị chất vấn, phòng thủ) bằng những câu hỏi khám phá đầy sức mạnh:
- “Điều gì đang thực sự diễn ra?”
- “Bạn đã thử những cách nào rồi và kết quả ra sao?”
- “Những suy nghĩ nào đang cản bước bạn?”
- “Ai hoặc điều gì đang tác động đến tình hình hiện tại?”
Sử dụng công cụ hỗ trợ
Để giúp khách hàng có cái nhìn toàn cảnh, bạn có thể giới thiệu các công cụ đơn giản như “Vòng tròn cuộc sống” (Wheel of Life). Việc vẽ ra và chấm điểm các khía cạnh khác nhau của cuộc sống giúp họ tự nhận ra đâu là khu vực mất cân bằng một cách trực quan và ít áp lực hơn.
O & W – Options & Will (Lựa chọn & Cam kết) | Từ ý tưởng đến hành động quyết liệt
Đây là hai bước cuối cùng, nơi phép màu của sự chuyển hóa thực sự xảy ra. Từ nhận thức về thực tại, chúng ta mở ra những khả năng mới và biến chúng thành hành động.
Options – Mở rộng vùng khả năng
Mục tiêu ở bước này là tạo ra một “cơn bão ý tưởng” mà không có bất kỳ sự phán xét nào. Hãy bắt đầu bằng câu hỏi thần kỳ:
“Nếu không có bất kỳ giới hạn nào (về tiền bạc, thời gian, nỗi sợ hãi), bạn sẽ làm gì để đạt được mục tiêu của mình?”
Hãy khuyến khích khách hàng liệt kê tất cả, kể cả những ý tưởng điên rồ nhất. Vai trò của bạn là người cổ vũ, không phải người đánh giá. Chỉ sau khi có một danh sách dài các lựa chọn, chúng ta mới bắt đầu phân tích và lựa chọn.
Will – Biến “sẽ làm” thành “làm ngay tuần này”
Đây là bước then chốt tạo nên sự khác biệt giữa một buổi trò chuyện thú vị và một phiên coach tạo ra kết quả. Sau khi có các lựa chọn, hãy giúp khách hàng chốt lại 1-3 hành động cụ thể, nhỏ, và có thể bắt đầu ngay lập tức. Một hành động lớn lao dễ gây trì hoãn, nhưng một bước đi nhỏ lại thắp lên ngọn lửa của sự tự tin.
Thiết lập cơ chế chịu trách nhiệm (Accountability)
Để đảm bảo hành động được thực thi, hãy kết thúc bằng những câu hỏi cam kết mạnh mẽ:
- “Trên thang điểm từ 1 đến 10, mức độ cam kết của bạn để thực hiện hành động này là mấy?” (Nếu dưới 8, hãy hỏi: “Điều gì cần xảy ra để con số này tăng lên 9 hoặc 10?”)
- “Bạn cần sự hỗ trợ gì từ tôi hoặc từ ai khác?”
- “Làm thế nào để tôi biết bạn đã hoàn thành nó? Chúng ta sẽ kết nối lại vào khi nào?”
GROW không phải là một kịch bản cứng nhắc bạn phải tuân theo từng chữ. Hãy xem nó như một chiếc la bàn định hướng. Sức mạnh thực sự của nó nằm ở việc bạn, với vai trò là một Coach, biết cách tùy biến, lắng nghe và “nhảy múa” cùng dòng chảy của cuộc trò chuyện.
Con đường trở thành một Coach chuyên nghiệp là một hành trình của sự thực hành và chiêm nghiệm. Đừng ngại thử nghiệm. Hãy xin phép khách hàng ghi âm lại phiên coach để nghe lại và tự rút kinh nghiệm. Mỗi phiên coach không chỉ là cơ hội để khách hàng phát triển, mà còn là một cơ hội quý giá để chính bạn “GROW” cùng họ.
Bạn tâm đắc nhất với mẹo nhỏ nào trong quy trình trên? Hãy thử áp dụng ngay vào phiên coach tiếp theo và chia sẻ cảm nhận của bạn ở phần bình luận bên dưới nhé! Cùng nhau, chúng ta hãy xây dựng một cộng đồng CoachLink vững mạnh, chuyên nghiệp và lan tỏa giá trị coaching đích thực.
