Buổi Coaching Đầu Tiên: Gạt Bỏ Kỳ Vọng ‘Ảo’ Để Không Phí Tiền Và Vỡ Mộng
Dạo này lướt mạng xã hội đâu đâu cũng thấy hai chữ “coaching”. Từ mấy bạn sinh viên đang loay hoay định hướng, đến mấy anh chị mới đi làm vài năm muốn “bứt phá”, ai cũng nhắc đến coaching như một chiếc chìa khóa vạn năng. Mình cũng từng như vậy, tò mò, háo hức và mang trong mình cả một bầu trời… kỳ vọng.
Thú thật, chính vì từng được coaching và nhận lại quá nhiều giá trị, mình mới viết bài blog này. Bởi mình biết, có không ít bạn vẫn còn mơ hồ, thậm chí là mang theo những “kỳ vọng hão huyền” khi nghĩ về buổi coaching đầu tiên. Kết quả là gì? Là cảm giác hụt hẫng, là suy nghĩ “chả có tác dụng gì”, và tệ nhất là “tiền mất tật mang”.
Vậy nên, hãy coi bài viết này như một cuốn cẩm nang nhỏ, giúp bạn hiểu đúng, chuẩn bị đủ để buổi coaching đầu tiên thực sự là một khoản đầu tư xứng đáng cho hành trình khám phá bản thân nhé!
Những Kỳ Vọng ‘Sai Sáng’ Mà Tụi Mình Hay Mắc Phải
Trước khi bước vào một buổi coaching, hãy thử thành thật xem bạn có đang ôm một trong những lầm tưởng “não lòng” dưới đây không nhé. Hồi đó mình cũng dính hết đó!
“Coaching là nơi giải quyết hết mọi vấn đề ngay lập tức”
Đây là lầm tưởng kinh điển nhất. Chúng ta thường tìm đến coach khi đang rối bời và mong muốn có một phép màu xảy ra ngay sau 60 phút. Nhưng sự thật là, coaching là một quá trình đồng hành, không phải một viên thuốc tiên. Nó cũng giống như việc bạn không thể nào có thân hình 6 múi chỉ sau một buổi gặp huấn luyện viên gym. Để có kết quả, bạn cần cả một quá trình tập luyện kiên trì, ăn uống nghiêm túc và thay đổi lối sống. Coaching cũng vậy, nó cần sự cam kết và nỗ lực từ chính bạn.
“Coach sẽ cho tôi lời khuyên và chỉ đường cụ thể”
Nhiều bạn nghĩ coach sẽ giống như một người thầy, một chuyên gia tư vấn, hay thậm chí là một người thân để cho mình lời khuyên. Kiểu như mẹ sẽ bảo: “Con nên chọn ngành Marketing đi, ngành đó đang hot, dễ xin việc lắm”. Nhưng không, coach không làm vậy. Nhiệm vụ của họ không phải là đưa ra câu trả lời, mà là đặt câu hỏi để khơi gợi bạn tự tìm ra câu trả lời của chính mình. Họ tin rằng mọi câu trả lời tốt nhất đều nằm sẵn bên trong bạn, chỉ là đang chờ được khám phá thôi.
“Tôi chỉ cần ngồi im và nghe thôi”
Nếu bạn nghĩ coaching giống như đi học thêm, nơi bạn chỉ cần ngồi chép bài và nghe giảng thì bạn đã nhầm to. Trong một buổi coaching, bạn mới là nhân vật chính. Coach là người đồng hành, còn bạn là người cầm lái. Bạn cần chủ động suy nghĩ, tích cực tương tác và dũng cảm chia sẻ những gì đang diễn ra trong đầu. Một buổi coaching thành công là một buổi đối thoại sâu sắc, chứ không phải một bài diễn văn một chiều.
Vậy, Bạn NÊN Kỳ Vọng Điều Gì Từ Buổi Coaching Đầu Tiên?
Khi đã gạt bỏ những kỳ vọng “sai trái” kia, đây là những giá trị thật sự mà bạn có thể mong đợi từ buổi gặp gỡ đầu tiên với coach.
Một không gian an toàn và bảo mật tuyệt đối
Đây là điều quý giá nhất. Bạn sẽ có một không gian để được là chính mình, được lắng nghe một cách trọn vẹn mà không sợ bị phán xét. Bạn có thể thoải mái chia sẻ những suy nghĩ mông lung, những cảm xúc hỗn độn, những thất bại mà bạn không dám kể với ai. Cảm giác được thấu hiểu sâu sắc này đôi khi còn tuyệt vời hơn cả khi tâm sự với bạn thân, bởi coach là một người khách quan, không có định kiến về bạn.
Những câu hỏi khơi gợi tư duy mạnh mẽ
Thay vì lời khuyên, bạn sẽ nhận được những câu hỏi “xoắn não” nhưng cực kỳ đáng giá. Đó là những câu hỏi giúp bạn tự nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau, khám phá những niềm tin giới hạn hay những tiềm năng mà bạn chưa từng nghĩ tới. Ví dụ như: “Nếu tiền bạc không phải là vấn đề, bạn sẽ làm gì?”, “Điều gì thực sự quan trọng với bạn trong tình huống này?”, hay “Giả sử 5 năm nữa nhìn lại, bạn sẽ khuyên bản thân bây giờ điều gì?”.
Sự đồng hành để tìm ra giải pháp CỦA CHÍNH BẠN
Hãy tưởng tượng bạn đang có một tấm bản đồ kho báu nhưng nó bị vẽ nguệch ngoạc và khó hiểu. Coach không phải là người chỉ đường, mà là người cầm đèn pin, soi sáng từng góc của tấm bản đồ và cùng bạn sắp xếp lại những suy nghĩ rối rắm. Họ giúp bạn làm rõ mục tiêu và định hình những bước hành động cụ thể mà chính bạn cảm thấy phù hợp và có động lực để thực hiện nhất.
Chuẩn Bị Gì Để Buổi Coaching “Đáng Đồng Tiền Bát Gạo”?
Đầu tư cho coaching không rẻ, vậy nên hãy chuẩn bị thật kỹ để tận dụng tối đa từng phút nhé!
- Xác định mục tiêu (dù là sơ bộ): Trước buổi gặp, hãy dành chút thời gian suy nghĩ: Bạn tìm đến coaching để làm gì? Bạn muốn giải quyết điều gì, hay muốn khám phá khía cạnh nào của bản thân? Ví dụ, “Tôi muốn tìm định hướng nghề nghiệp phù hợp với tính cách và sở thích” sẽ rõ ràng hơn nhiều so với “Tôi muốn biết mình thích gì”.
- Mở lòng và thành thật: Hãy coi buổi coaching như một buổi khám sức khỏe tinh thần. Bạn phải nói đúng triệu chứng thì bác sĩ mới chẩn đoán đúng bệnh. Đừng ngần ngại chia sẻ những suy nghĩ thật, kể cả những điều bạn cho là “ngớ ngẩn” hay “không quan trọng”. Coach ở đó để lắng nghe, không phải để đánh giá bạn.
- Sẵn sàng đối diện với những điều chưa thoải mái: Coaching không phải lúc nào cũng là một cuộc dạo chơi dễ chịu. Nó có thể sẽ chạm đến những góc khuất, những nỗi sợ, những niềm tin giới hạn mà bạn luôn né tránh. Hãy coi đó là một cơ hội để lớn lên. Khoảnh khắc “à thì ra mình hay đổ lỗi cho hoàn cảnh thay vì chịu trách nhiệm” có thể không dễ chịu, nhưng nó chính là bước đầu tiên của sự thay đổi.
Sau Buổi Coaching: Hành Động Mới Là Chìa Khóa!
Một buổi coaching đầy “insight” sẽ trở nên vô nghĩa nếu bạn không làm gì tiếp theo.
- Ghi lại những khám phá quan trọng: Ngay sau buổi nói chuyện, hãy dành 15 phút để ghi lại những gì bạn đã nhận ra, những cảm xúc, những ý tưởng mới loé lên. Đừng để những nhận thức quý giá đó trôi tuột mất. Một cuốn sổ tay hay ghi chú trên điện thoại sẽ rất hữu ích.
- Lập kế hoạch hành động cụ thể: Biến những điều mơ hồ thành những việc làm cụ thể. Thay vì chỉ nghĩ “Mình sẽ tìm hiểu công việc mới”, hãy viết ra: “Tuần này, mình sẽ dành 2 tiếng tối thứ Tư để tìm hiểu về 3 công ty trong ngành X và liên hệ với 1 người đang làm trong ngành đó để hỏi chuyện”. Những bước đi nhỏ sẽ tạo nên hành trình lớn.
- Kiên trì và tử tế với bản thân: Thay đổi cần thời gian. Sẽ có những ngày bạn đầy năng lượng, cũng sẽ có những ngày bạn thấy nản lòng. Hãy kiên nhẫn, theo dõi tiến độ của mình và đừng quên ăn mừng những tiến bộ nhỏ nhất.
Buổi coaching đầu tiên có thể là cánh cửa mở ra một chuyến phiêu lưu khám phá bản thân đầy thú vị và ý nghĩa, nếu bạn tiếp cận nó với một tâm thế đúng đắn. Đừng mong chờ một phép màu, hãy mong chờ một người đồng hành tin cậy.
Vậy, bạn đã sẵn sàng gạt bỏ những định kiến để bắt đầu hành trình trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình chưa? Nếu câu trả lời là có, hãy thử bắt đầu bằng một hành động nhỏ ngay hôm nay: viết ra giấy một điều lớn nhất đang khiến bạn trăn trở. Chỉ cần làm rõ được vấn đề, bạn đã đi được nửa chặng đường rồi đấy.
