Coaching là gì mà ai cũng nhắc đến? Hành trình “lột xác” cho người trẻ!
Chào các bạn trẻ đầy nhiệt huyết nhưng đôi khi cũng chất chứa trăm mối lo toan!
Có bao giờ bạn nghe đến từ “coaching” mà thấy quen quen, rồi lại tự hỏi “Ủa, cái này là gì mà sao dạo này ai cũng nhắc đến vậy ta?”. Hay “Coaching chắc chỉ dành cho mấy sếp lớn hay người thành đạt thôi chứ?”. Nếu bạn đang có những thắc mắc đó thì bài viết này chính là dành cho bạn đấy!
Nói một cách đơn giản nhất, coaching không phải là một người cho bạn lời khuyên như kiểu “Ê, mày nên làm cái này đi!”. Cũng không phải là một buổi tư vấn tâm lý chuyên sâu để chữa lành những tổn thương từ quá khứ. Coaching giống như việc bạn có một người bạn đồng hành cực kỳ “xịn sò” – người đó sẽ đứng ở phía sau, lắng nghe bạn thật kỹ, đặt ra những câu hỏi “đắt giá” để bạn tự mình khám phá ra vấn đề, rồi tự mình tìm thấy con đường và giải pháp cho chính mình. Họ không “dạy” bạn phải làm gì, mà giúp bạn “học” cách tự mình giải quyết.
Vậy tại sao người trẻ chúng mình, đặc biệt là các bạn sinh viên đang đứng trước ngưỡng cửa ra trường, hay những người mới đi làm còn loay hoay với công việc, lại nên tìm hiểu về coaching? Đơn giản thôi:
- Định hướng sự nghiệp: Bạn cảm thấy hoang mang không biết ra trường nên chọn ngành nào, công ty nào phù hợp? Hay đã đi làm nhưng thấy công việc không đúng với sở thích, đam mê? Coaching có thể giúp bạn nhìn rõ hơn giá trị, mong muốn của bản thân để từ đó vạch ra một lộ trình sự nghiệp rõ ràng hơn.
- Giải quyết bế tắc: Cuộc sống đâu phải lúc nào cũng trải hoa hồng, đúng không? Có khi là áp lực deadline chồng chất, mâu thuẫn với đồng nghiệp, hay đơn giản là cảm thấy mất động lực, chán nản. Coaching sẽ giúp bạn gỡ rối từng nút thắt, vượt qua những rào cản tâm lý.
- Phát triển bản thân: Muốn cải thiện kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm, quản lý thời gian, hay đơn giản là muốn tự tin hơn khi đứng trước đám đông? Coaching là một công cụ cực kỳ hiệu quả để bạn phát huy hết tiềm năng của mình.
Cá nhân mình cũng từng có lúc lạc lối y như vậy, nhất là cái thời sinh viên năm cuối, nhìn bạn bè đứa nào đứa nấy có định hướng rõ ràng mà mình thì cứ như “tấm chiếu mới” chưa trải sự đời. May mắn được trải nghiệm coaching, mình mới vỡ lẽ ra nhiều điều và tìm thấy con đường riêng. Giờ thì mình sẽ bật mí cho các bạn từng bước để có một buổi coaching thật hiệu quả nhé!
Bước 1: Trước buổi coaching – Chuẩn bị gì để buổi gặp hiệu quả?
Hãy hình dung buổi coaching như một cuộc hẹn quan trọng với chính mình. Càng chuẩn bị kỹ, bạn càng nhận được nhiều giá trị.
-
Xác định điều bạn muốn cải thiện/đạt được
Đây là bước quan trọng nhất! Đừng chỉ nghĩ chung chung là “Em muốn tốt hơn” hay “Em muốn thành công”. Hãy cụ thể hóa nó ra. Ví dụ:
- “Em muốn tìm ra 3 định hướng công việc phù hợp với năng lực và sở thích của em sau khi ra trường.”
- “Em muốn cải thiện kỹ năng thuyết trình để tự tin hơn khi báo cáo nhóm ở công ty.”
- “Em muốn xây dựng một kế hoạch học tập/làm việc hiệu quả để không còn bị stress vì deadline.”
Hãy dành thời gian thật tĩnh lặng, viết những điều bạn đang băn khoăn, mong muốn cải thiện ra giấy. Càng rõ ràng, buổi coaching sẽ càng có trọng tâm và hiệu quả.
-
Giữ tâm thế cởi mở
Khi đến với coaching, hãy đặt xuống mọi định kiến, mọi nỗi sợ hãi bị đánh giá. Coach sẽ tạo cho bạn một không gian an toàn tuyệt đối để bạn có thể thật sự là chính mình, chia sẻ mọi suy nghĩ, cảm xúc, kể cả những điều bạn cho là “ngớ ngẩn” hay “yếu điểm”. Hãy sẵn sàng lắng nghe những câu hỏi gợi mở, đôi khi có vẻ “lạ”, và nhìn nhận vấn đề từ những góc độ hoàn toàn mới mẻ nhé.
-
Tìm hiểu sơ bộ về coach (nếu có)
Nếu bạn đã biết coach của mình là ai, hãy dành chút thời gian tìm hiểu về họ qua LinkedIn, Facebook, hoặc website cá nhân. Xem thử họ có kinh nghiệm trong lĩnh vực nào, phong cách của họ có phù hợp với bạn không. Việc này giúp bạn cảm thấy an tâm hơn, dễ dàng tạo sự kết nối và tin tưởng ngay từ đầu.
Bước 2: Trong buổi coaching – Hành trình khám phá bản thân
Đây là phần thú vị nhất, khi bạn được “lặn sâu” vào thế giới nội tâm của mình.
-
2.1. Khởi động và thiết lập không gian an toàn
Đầu tiên, coach sẽ chào hỏi thân thiện, giới thiệu lại về quy trình coaching và đặc biệt là cam kết bảo mật thông tin. Bạn có thể yên tâm rằng mọi điều bạn chia sẻ sẽ được giữ kín tuyệt đối. Sau đó, coach sẽ giúp bạn làm rõ mục tiêu cho buổi hôm đó: “Hôm nay, điều cụ thể nhất mà em muốn đạt được sau buổi trò chuyện này là gì?”. Việc này giúp cả hai cùng đi đúng hướng và có một kết quả rõ ràng sau buổi gặp.
-
2.2. Đào sâu vấn đề và tìm kiếm góc nhìn mới
Đây là lúc coach phát huy “sức mạnh” của mình! Họ sẽ lắng nghe bạn một cách chủ động, không ngắt lời, không phán xét. Từng câu hỏi của coach sẽ như một ngọn đèn pin, soi rọi vào những góc khuất trong tâm trí bạn:
- “Điều gì khiến em nghĩ như vậy?”
- “Nếu không có rào cản đó, em sẽ làm gì?”
- “Em cảm thấy thế nào khi nghĩ đến tình huống đó?”
- “Giả sử em có mọi nguồn lực và không sợ thất bại, em sẽ làm gì khác đi?”
Những câu hỏi này sẽ khuyến khích bạn suy nghĩ, nhìn nhận vấn đề từ nhiều khía cạnh khác nhau, đôi khi là những điều bạn chưa bao giờ tự hỏi mình. Chính trong quá trình này, bạn có thể sẽ nhận diện ra những niềm tin giới hạn bản thân – những suy nghĩ tiêu cực tự động mà bạn vô tình gán cho mình (ví dụ: “Mình không đủ giỏi để xin việc ở công ty lớn”, “Mình nhút nhát lắm, không thể giao tiếp tốt được đâu”). Coach sẽ giúp bạn “lật tẩy” những niềm tin này, để bạn thấy chúng chỉ là những “kịch bản” do bạn tự vẽ ra, chứ không phải sự thật.
-
2.3. Lên kế hoạch hành động cụ thể và cam kết
Khi đã nhìn rõ vấn đề, đã khám phá được những lựa chọn mới, đã nhận ra tiềm năng của mình, thì đến lúc hành động! Cùng coach, bạn sẽ brainstorm các giải pháp khả thi. Nhớ nhé, coach sẽ không đưa ra giải pháp, mà giúp bạn tự mình tìm ra nó.
Sau đó, hai bạn sẽ cùng xây dựng một kế hoạch hành động cụ thể, với các bước nhỏ, rõ ràng và có thời hạn – còn gọi là mục tiêu SMART:
- Specific (Cụ thể): Không nói “sẽ cố gắng học tiếng Anh”, mà là “Học 10 từ vựng tiếng Anh mỗi ngày”.
- Measurable (Đo lường được): Không nói “sẽ nộp CV”, mà là “Nộp CV cho 2 công ty X và Y trong tuần này”.
- Achievable (Khả thi): Đặt ra mục tiêu mà bạn cảm thấy có thể thực hiện được, không quá sức.
- Relevant (Liên quan): Đảm bảo hành động này thực sự đưa bạn đến gần mục tiêu lớn của mình.
- Time-bound (Có thời hạn): “Trong 3 ngày tới…”, “Trước cuối tháng…”, “Đến thứ Sáu tuần sau…”.
Cuối cùng, bạn sẽ cam kết thực hiện kế hoạch này và cùng coach thống nhất cách bạn sẽ theo dõi tiến độ của mình.
Bước 3: Sau buổi coaching – Vững bước trên hành trình mới
Buổi coaching kết thúc không có nghĩa là hành trình dừng lại, mà là lúc bạn bắt đầu “vận dụng” những gì đã học vào cuộc sống.
-
Ôn lại và củng cố
Ngay sau buổi coaching, hãy dành thời gian viết ra những điểm chính bạn đã học được, những “aha moment” (khoảnh khắc vỡ lẽ), và đặc biệt là kế hoạch hành động cụ thể. Đọc lại chúng mỗi ngày để giữ vững tinh thần và định hướng.
-
Duy trì động lực
Hãy áp dụng ngay những điều đã học vào công việc, học tập và cuộc sống hàng ngày. Đừng ngại chia sẻ một chút về những thay đổi tích cực của bạn với bạn bè thân thiết hoặc người thân (nếu thấy phù hợp) để nhận được sự ủng hộ.
-
Tự đánh giá và điều chỉnh
Mỗi tuần, hãy tự mình xem xét lại: Bạn đã làm được gì? Có khó khăn nào phát sinh không? Nếu kế hoạch ban đầu chưa hiệu quả, đừng nản chí! Hãy xem đó là cơ hội để học hỏi và điều chỉnh chiến lược. Coaching là một quá trình liên tục, và bạn là người cầm lái con thuyền của mình.
Coaching – Chìa khóa mở cánh cửa tiềm năng của bạn
Vậy đấy, các bạn trẻ của mình! Coaching không phải là một phép màu biến bạn thành một người hoàn toàn khác, mà là một công cụ mạnh mẽ giúp bạn tự tin hơn vào bản thân, chủ động hơn trong mọi quyết định và kiên định hơn trên con đường mình đã chọn. Nó giúp bạn “khai quật” những tiềm năng ẩn giấu, vượt qua những nỗi sợ và vững bước tiến về phía trước.
Đôi khi, tất cả những gì chúng ta cần chỉ là một góc nhìn mới, một người đồng hành đủ tin cậy để giúp chúng ta tự soi chiếu vào bên trong. Đừng ngần ngại tìm hiểu về coaching! Hiện nay, có rất nhiều tổ chức phi lợi nhuận, các câu lạc bộ của trường đại học thường xuyên tổ chức các buổi coaching miễn phí hoặc với chi phí ưu đãi cho sinh viên. Hoặc bạn có thể tìm kiếm các coach uy tín có cung cấp phiên “discovery call” (buổi gặp ngắn để làm quen và tìm hiểu nhu cầu) miễn phí để xem thử coaching có phù hợp với mình không nhé.
Bạn đã sẵn sàng bước ra khỏi vùng an toàn và khám phá phiên bản tốt nhất của mình chưa? Hãy mạnh dạn tìm hiểu về coaching ngay hôm nay – biết đâu, một buổi trò chuyện định mệnh có thể thay đổi cả hành trình của bạn đó!
