Thoát Kiếp ‘Đứng Im Nhìn Nhau’: Cẩm Nang Bắt Chuyện Networking Cứu Cánh Bạn

Bạn có quen thuộc với cảnh này không? Một khán phòng sự kiện rộn ràng, đèn đóm sáng trưng. Trên sân khấu, diễn giả đang nói những điều rất tâm huyết. Dưới khán phòng, bạn cũng rất tâm huyết… lướt điện thoại. Tay cầm ly nước trà đã nguội ngắt, mắt đảo một vòng, thấy ai cũng có vẻ bận rộn, ai cũng có vẻ quen biết nhau. Chỉ có mình là lạc lõng giữa vũ trụ này. Trong đầu văng vẳng một câu hỏi duy nhất: “Nói gì bây giờ?”

Mình đã từng y hệt bạn. Đã từng bỏ lỡ không biết bao nhiêu cơ hội chỉ vì nỗi sợ vô hình mang tên “bắt chuyện”. Sợ mình phiền, sợ câu mở đầu của mình nhạt nhẽo, sợ người ta đánh giá, và hàng tá những nỗi sợ không tên khác.

Nhưng sau này, qua những lần được coach 1-1, mình nhận ra một điều: networking không phải là một môn nghệ thuật cao siêu, nó là một kỹ năng, và kỹ năng thì hoàn toàn có thể luyện tập. Bài viết này không phải là lý thuyết suông đâu. Đây là những gì mình đã đúc kết, những mẫu câu, những tình huống thực tế mà bạn có thể “bỏ túi” và tự tin phá băng trong bất kỳ sự kiện nào.

Lối mòn cần tránh: Đừng mở đầu như một “cái máy”

Sai lầm lớn nhất và cũng phổ biến nhất mà mình từng thấy (và từng mắc phải!) là lao thẳng vào vấn đề.

“Chào anh/chị, em là An. Em làm bên marketing. Em có thể xin contact của anh/chị được không ạ?”

Nghe có vẻ chuyên nghiệp, nhưng thật ra nó lại là cách nhanh nhất để nhận về một cái gật đầu xã giao và… hết. Tại sao ư? Vì cách tiếp cận này biến bạn thành một người đi “săn danh thiếp”. Nó không có sự chân thành, không có sự kết nối. Nó đặt người nghe vào thế bị động và cảm giác như họ đang bị “khai thác” thông tin vậy.

Thử tưởng tượng xem, bạn đang đứng nói chuyện vui vẻ, có người lạ bước tới và hỏi ngay: “Nhà bạn ở đâu, lương tháng bao nhiêu?”. Phản ứng đầu tiên của bạn chắc chắn là dựng lên một lớp rào phòng thủ. Cách bắt chuyện “đi thẳng vào vấn đề” kia cũng tạo ra cảm giác tương tự.

Hãy nhớ, mục tiêu đầu tiên của networking không phải là để có được contact, mà là để có được một cuộc trò chuyện thú vị. Sự kết nối phải đi trước, danh thiếp chỉ là hệ quả theo sau.

Công thức “bất bại” cho người mới bắt đầu: Quan Sát + Hỏi Mở

Đây là công thức đã cứu rỗi cuộc đời networking của mình. Nó đơn giản đến không ngờ nhưng lại hiệu quả vô cùng. Thay vì vắt óc nghĩ ra một câu gì đó thật “cool ngầu”, bạn chỉ cần:

Quan Sát một điểm chung, một chi tiết thú vị ngay tại bối cảnh bạn đang đứng.
+
Hỏi Mở một câu hỏi liên quan đến điều đó, một câu hỏi không thể trả lời bằng “Có” hoặc “Không”.

Cùng xem qua vài ví dụ nhé:

Tình huống 1 (Tại một buổi hội thảo công nghệ):
Quan sát: Diễn giả vừa kết thúc một phần trình bày rất hay về AI.
Bắt chuyện: “Phần chia sẻ về AI của diễn giả vừa rồi ‘cháy’ thật sự. Trong các ý anh/chị vừa nghe, anh/chị thấy khía cạnh nào là khả thi nhất để áp dụng ở môi trường start-up mình ạ?”
Tình huống 2 (Tại khu vực tiệc trà, giải lao):
Quan sát: Món bánh và trà được bày biện khá đẹp mắt.
Bắt chuyện: “Trà ở đây thơm thật đó chị. Em không rành về trà lắm, chị có biết đây là loại trà gì không ạ? Em cũng đang muốn tìm hiểu thêm.”

Cách tiếp cận này có sức mạnh ghê gớm. Nó cho thấy bạn là một người tinh tế, biết để ý xung quanh và thực sự quan tâm đến cuộc trò chuyện. Bạn không chỉ chăm chăm vào mục đích của mình, mà bạn đang tạo ra một không gian chung để cả hai cùng thảo luận.

4 “Phao cứu sinh” theo từng tình huống cụ thể

Nếu công thức trên vẫn khiến bạn hơi bối rối, hãy thử 4 chiếc “phao cứu sinh” dưới đây.

1. Dựa vào diễn giả hoặc nội dung chương trình:
Đây là cách an toàn và dễ dàng nhất vì các bạn có chung một chủ đề để nói.
“Em rất ấn tượng với câu hỏi mà chị đã đặt cho diễn giả lúc nãy. Em cũng đang thắc mắc về vấn đề tối ưu chi phí marketing cho SME, nhưng chưa biết diễn đạt sao cho gọn như chị.”

2. Khen ngợi một cách chân thành (về lựa chọn, không phải ngoại hình):
Một lời khen thông minh và tinh tế có thể mở ra một cuộc trò chuyện bất ngờ. Hãy tập trung vào những thứ mà họ lựa chọn (phụ kiện, sách, công cụ làm việc…).
“Chiếc túi tote anh đang dùng trông tiện ghê. Em cũng đang tìm một chiếc tương tự để đựng laptop mà chưa thấy. Anh có thể chia sẻ chỗ mua được không ạ?”

3. Nhờ một sự giúp đỡ nhỏ (tạo kết nối tức thì):
Con người có xu hướng thích giúp đỡ người khác. Một lời nhờ vả nhỏ, không tốn nhiều công sức, sẽ phá vỡ bức tường ngại ngùng ngay lập tức.
“Anh ơi, anh có thể chụp giúp em một tấm ảnh với background này được không ạ? Em cảm ơn nhiều!” hoặc “Chị ơi, chị có biết mật khẩu wifi ở đây là gì không ạ?”

4. Dành cho người hướng nội (tìm “đồng minh”):
Hãy tìm một người cũng đang đứng một mình như bạn. Khả năng cao là họ cũng đang cảm thấy y hệt bạn. Hãy đến và mở lời một cách đồng cảm.
“Sự kiện hôm nay đông vui quá nhỉ. Mình là An, mình đến đây vì tò mò về chủ đề chuyển đổi số. Còn bạn thì sao?”

Giữ lửa cuộc trò chuyện và kết thúc duyên dáng

Bắt đầu được rồi, vậy nói gì tiếp theo? Chìa khóa vàng chính là: Lắng nghe. Hãy lắng nghe câu trả lời của họ và đặt những câu hỏi nối tiếp. Nếu họ nói họ làm trong ngành giáo dục, hãy hỏi họ điều gì ở công việc đó khiến họ thấy thú vị nhất.

Bạn có thể tham khảo mô hình F.O.R.D để định hướng câu chuyện một cách tự nhiên:

Family (Gia đình): Chỉ nên hỏi thăm nhẹ nhàng nếu cuộc trò chuyện đã đủ thân thiết.
Occupation (Công việc): Họ làm gì, họ thích điều gì ở công việc đó?
Recreation (Giải trí): Cuối tuần họ thường làm gì, họ có sở thích gì không?
Dreams (Ước mơ): Dự định sắp tới của họ là gì?

Và khi nào nên kết thúc? Hãy để ý tín hiệu. Khi câu chuyện bắt đầu chững lại, khi họ bắt đầu nhìn quanh, hoặc khi có người khác muốn nói chuyện với họ. Đừng cố níu kéo. Một lời chào duyên dáng sẽ để lại ấn tượng tốt hơn nhiều.

Đây là cách mình thường dùng:
“Rất vui được trò chuyện với anh/chị. Em học hỏi được nhiều điều từ góc nhìn của anh/chị về… Em có thể kết nối với anh/chị qua LinkedIn/Zalo để chúng mình tiện trao đổi thêm sau này không ạ?”
Thấy không? Lời cảm ơn và ghi nhận giá trị cuộc trò chuyện đi trước, lời đề nghị kết nối đi sau. Mọi thứ trở nên thật nhẹ nhàng.

—

Networking không phải là một gánh nặng hay một bài kiểm tra xã giao đáng sợ. Nó đơn giản là cơ hội để bạn gặp gỡ những con người thú vị và lắng nghe những câu chuyện mới. Chìa khóa nằm ở sự chân thành, một chút quan sát tinh tế, và lòng dũng cảm để nói câu đầu tiên.

Hãy xem mỗi sự kiện là một buổi thực hành. Đừng đặt mục tiêu phải quen được “người quan trọng”, hãy đặt mục tiêu có được một cuộc trò chuyện vui vẻ. Khi bạn cởi bỏ được áp lực, sự tự tin sẽ tự tìm đến.

Còn bạn thì sao? Bạn có mẫu câu “tủ” nào hay ho khi đi networking không? Hãy chia sẻ ngay ở phần bình luận để chúng ta cùng học hỏi nhé!