Cùng Lớn Lên: Bí Kíp Tổ Chức Chương Trình Trao Đổi Coaching ‘Nhà Trồng Được’

Có bao giờ bạn thấy mình đang loay hoay giữa một mớ bòng bong chưa? Kiểu như muốn học một kỹ năng mới mà chẳng biết bắt đầu từ đâu, muốn cải thiện bản thân mà cứ trì hoãn mãi, hay đơn giản là cần một người lắng nghe mà không phán xét. Tìm đến một chuyên gia coaching thì chi phí lại quá “chát” với hội sinh viên và người mới đi làm chúng mình. Nhưng này, ai bảo cứ phải cần chuyên gia thì mới phát triển được? Đôi khi, người bạn thân nhất, người đồng đội tuyệt vời nhất lại ở ngay cạnh chúng ta.

Đó chính là lúc khái niệm “Trao đổi coaching” (Peer Coaching) bước vào cuộc chơi. Hãy tưởng tượng một sân chơi nơi mọi người vừa là “thầy”, vừa là “trò”. Hôm nay bạn chỉ cho mình cách làm một chiếc CV ấn tượng, tuần sau mình sẽ chia sẻ với bạn bí kíp quản lý thời gian của mình. Đây không phải là mối quan hệ mentor – mentee một chiều, mà là một hành trình “cùng lớn lên” đúng nghĩa.

Và đây là lý do nó đang trở thành một “hot trend” trong giới trẻ: Bạn được mở rộng network một cách siêu chất lượng, học đủ thứ kỹ năng từ thiết kế Canva đến code web cơ bản với chi phí 0 đồng, và quan trọng nhất là có một “cạ cứng” để đốc thúc, để không bị “nản chí giữa đường”.

Nghe hấp dẫn quá phải không? Nếu bạn đang ấp ủ ý tưởng xây dựng một chương trình như vậy trong câu lạc bộ, công ty, hay thậm chí là khu ký túc xá của mình nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, thì bài viết này chính là tấm bản đồ dành cho bạn. Cùng mình khám phá 4 bước đơn giản để tạo ra một chương trình coaching “nhà trồng được” siêu hiệu quả nhé!

Bước 1: Dựng “Khung Xương” – Xác định luật chơi rõ ràng

Giống như xây một ngôi nhà, bạn cần một bộ khung thật vững chắc trước khi trang trí. Một chương trình coaching cũng vậy, “luật chơi” rõ ràng ngay từ đầu sẽ giúp mọi thứ vận hành trơn tru hơn rất nhiều. Hãy cùng ngồi lại và trả lời 3 câu hỏi cốt lõi này:

Mục tiêu là gì? Hãy xác định mục đích chung của cả nhóm. Chúng ta lập ra chương trình này để làm gì? Để giúp các bạn sinh viên năm nhất hòa nhập và không bị “sốc văn hoá” đại học? Để hỗ trợ nhau săn học bổng, tìm việc làm trái ngành? Hay đơn giản là để chia sẻ những kỹ năng mềm như thuyết trình, quản lý tài chính cá nhân? Một mục tiêu rõ ràng sẽ là kim chỉ nam cho mọi hoạt động sau này.
Ai sẽ tham gia? Quy mô của chương trình sẽ quyết định cách bạn truyền thông và tìm kiếm thành viên. Bạn muốn gói gọn trong câu lạc bộ để tạo sự thân thiết, gắn kết? Hay mở rộng ra toàn trường để có sự đa dạng về kỹ năng và kinh nghiệm? Hay đây là một chương trình dành riêng cho cộng đồng những người mới đi làm đang chênh vênh? Mỗi lựa chọn đều có cái hay riêng, hãy chọn thứ phù hợp nhất với nguồn lực của bạn.
Trao đổi như thế nào? Bây giờ là lúc thống nhất về logistics.
- Hình thức: Gặp 1-1 để đào sâu vấn đề hay theo nhóm nhỏ (3-4 người) để học hỏi chéo từ nhau?
- Địa điểm: Online qua Zoom cho tiện lợi, hay offline ở một quán cafe quen để có “vibe”?
- Tần suất: Bao lâu một lần là hợp lý? Kinh nghiệm của mình là nên bắt đầu với tần suất vừa phải, khoảng 1 lần/tuần hoặc 2 lần/tháng là lý tưởng để mọi người không bị “ngợp” mà vẫn giữ được đà.

Bước 2: Tìm “Cạ Cứng” – Kêu gọi và ghép cặp thông minh

Khung xương đã có, giờ là lúc “đắp da đắp thịt”. Đây là bước vui nhất nhưng cũng thử thách nhất: tìm và ghép cặp những người phù hợp với nhau.

Tạo Form đăng ký “thần thánh”

Google Forms chính là người bạn thân của chúng ta ở bước này. Một chiếc form đơn giản nhưng phải “chất”, tập trung vào 2 câu hỏi vàng:

“Bạn có thể chia sẻ kỹ năng/kinh nghiệm gì?” (Offer): Ví dụ: Em tự tin về kỹ năng viết lách, có thể giúp mọi người sửa CV, viết content.
“Bạn đang muốn học hỏi/cải thiện điều gì?” (Ask): Ví dụ: Mình đang muốn học cách quản lý chi tiêu cá nhân và tìm hiểu về đầu tư cơ bản.

Ngoài ra, bạn có thể thêm các câu hỏi như: “Bạn mong đợi điều gì nhất khi tham gia chương trình?”, “Bạn có thể cam kết bao nhiêu thời gian mỗi tuần?”.

Nghệ thuật “mai mối”

Dựa vào data thu thập được, bạn sẽ bắt đầu công việc của một “ông tơ bà nguyệt”. Hãy tìm những cặp đôi có “Offer” và “Ask” khớp với nhau. Ví dụ: Bạn A rành Excel có thể coaching cho bạn B đang “lơ mơ” về hàm VLOOKUP. Bạn C có kinh nghiệm phỏng vấn thành công ở các tập đoàn lớn có thể “truyền bí kíp” cho bạn D sắp có buổi phỏng vấn quan trọng. Đừng chỉ nhìn vào kỹ năng cứng, đôi khi sự tương đồng về tính cách hay mục tiêu cũng tạo nên những cặp đôi tuyệt vời.

Buổi Kick-off phá băng

Đừng vội để các cặp tự “bơi”. Hãy tổ chức một buổi gặp mặt chung đầu tiên (online hay offline đều được). Đây là cơ hội để mọi người làm quen, chia sẻ kỳ vọng và cùng nhau đặt ra những cam kết chung cho hành trình sắp tới. Một vài cam kết quan trọng có thể là: bảo mật thông tin, đúng giờ, lắng nghe không phán xét, và sẵn sàng hỗ trợ nhau. Thêm vài trò chơi icebreaker nho nhỏ nữa là không khí sẽ “cháy” ngay!

Bước 3: Giữ “Lửa” – Công cụ và hoạt động duy trì động lực

Sự hào hứng ban đầu rất dễ nguội lạnh. Nhiệm vụ của ban tổ chức là liên tục “thêm củi” để ngọn lửa động lực luôn bùng cháy.

Cung cấp “vũ khí” đơn giản: Đừng để các cặp đôi phải loay hoay trong mông lung. Hãy trang bị cho họ những công cụ cơ bản nhất. Đó có thể là một template ghi chú buổi coaching trên Notion, một gợi ý về cấu trúc buổi nói chuyện (ví dụ mô hình G.R.O.W: Goal – Reality – Options – Will), hay một bộ câu hỏi gợi mở như: “Nếu không có bất kỳ rào cản nào, bạn sẽ làm gì?”, “Bước nhỏ nhất bạn có thể làm ngay trong 24h tới là gì?”.
Tạo không gian sinh hoạt chung: Lập một group Zalo/Facebook/Discord chung là điều không thể thiếu. Đây sẽ là nơi mọi người chia sẻ câu chuyện thành công (“Tuần này tui đã hoàn thành mục tiêu X!”), hỏi đáp kinh nghiệm, hoặc đôi khi chỉ là “than thở” khi gặp khó khăn và nhận lại sự đồng cảm. Ban tổ chức có thể đăng các tips hay hàng tuần, các bài viết truyền cảm hứng để giữ cho group luôn sôi động.
Check-in định kỳ: Sau mỗi tháng, hãy gửi một form feedback ngắn để kiểm tra tình hình. Việc này giúp bạn lắng nghe được vấn đề của các cặp (ví dụ: khó sắp xếp thời gian, không hợp nhau…) và hỗ trợ kịp thời. Nó cho thấy bạn thực sự quan tâm đến trải nghiệm của mỗi thành viên.

Bước 4: “Thu Hoạch” – Đo lường và chia sẻ thành quả

Sau một hành trình (có thể là 2-3 tháng), đã đến lúc mọi người cùng nhau nhìn lại và ăn mừng những thành quả đã đạt được.

Tổ chức buổi tổng kết: Hãy tạo ra một sự kiện nhỏ, ấm cúng. Đây là không gian để các thành viên chia sẻ những gì họ học được, những câu chuyện “dở khóc dở cười” trong quá trình coaching, và quan trọng nhất là gửi lời cảm ơn đến người bạn đồng hành của mình. Một tấm thiệp cảm ơn tự thiết kế hay một món quà nhỏ cũng đủ để làm cho buổi tổng kết trở nên ý nghĩa.
Thu thập “success stories”: Những câu chuyện người thật việc thật chính là tài sản quý giá nhất của chương trình. Hãy xin phép các bạn ghi lại những câu chuyện truyền cảm hứng: từ một người nhút nhát đã tự tin ứng tuyển vị trí leader câu lạc bộ, một bạn từ “mù tịt” công nghệ đã tự xây được website cá nhân… Những câu chuyện này không chỉ lan tỏa giá trị của chương trình mà còn là nguồn động lực to lớn để bạn thu hút thêm thành viên cho các mùa sau.

Hành trình nào rồi cũng sẽ đến lúc gặt hái quả ngọt. Từ một ý tưởng nhỏ, bạn và những người bạn của mình hoàn toàn có thể tự xây dựng nên một cộng đồng hỗ trợ nhau phát triển thật sự ý nghĩa. Với 4 bước cốt lõi trên: Dựng khung xương – Tìm cạ cứng – Giữ lửa – Thu hoạch, mình tin rằng bất kỳ ai cũng có thể tự tin tổ chức một chương trình trao đổi coaching của riêng mình.

Hãy nhớ rằng, giá trị lớn nhất bạn nhận được không chỉ là một kỹ năng mới. Đó là sự kết nối, là một người bạn đồng hành trên chặng đường chông gai, là sức mạnh của một cộng đồng luôn tin tưởng và thúc đẩy nhau cùng tiến bộ.

Bạn đã sẵn sàng chưa? Hãy bắt đầu bằng bước nhỏ nhất: gửi bài viết này cho một người bạn mà bạn muốn cùng “lớn lên” nhé