Cầm chứng chỉ Coach trên tay: Phải chăng đó là vạch đích hay chỉ mới là điểm xuất phát?
Bạn có còn nhớ cảm giác ngày đầu tiên cầm trên tay tấm chứng chỉ Coach còn thơm mùi mực không? Lòng tràn đầy nhiệt huyết, một bầu trời kế hoạch và khát khao được tạo ra tác động tích cực. Nhưng rồi, vài tháng trôi qua. Bạn bắt đầu đối mặt với những ca coach “khó nhằn”, những tình huống éo le chưa từng có trong giáo trình, và một cảm giác chững lại mơ hồ bắt đầu len lỏi. Chiếc cúp chứng chỉ lấp lánh ngày nào, liệu có phải là tất cả?
Thực tế là, thị trường coaching đang phát triển sôi động hơn bao giờ hết, mang đến cả cơ hội và thách thức. Yêu cầu từ khách hàng ngày càng cao, họ tìm kiếm những người Coach không chỉ có “bằng cấp” mà còn có “chiều sâu”. Tấm chứng chỉ, dù danh giá đến đâu, cũng chỉ là tấm vé thông hành cho bạn bước vào con đường này. Để đi xa và đi bền, bạn cần nhiều hơn thế.
Bài viết này không chỉ là những lý thuyết suông. Đây là những chia sẻ thực tế để bạn, những Coach trẻ đầy đam mê, có thể biến việc học hỏi không ngừng thành một lợi thế cạnh tranh, một nguồn năng lượng bất tận để xây dựng sự nghiệp vững chắc và lan tỏa giá trị coaching đích thực.
CPD – ‘Vũ khí bí mật’ nâng tầm Coach trẻ Việt
Phát triển Chuyên môn Liên tục (Continuing Professional Development – CPD) không phải là một thuật ngữ xa lạ, nhưng nhiều người vẫn xem nó như một “việc nên làm” thay vì một “việc phải làm”. Với một Coach trẻ, CPD chính là “vũ khí bí mật” để bạn bứt phá.
Vượt ra ngoài các mô hình cơ bản để tự tin hơn
Chắc hẳn bạn đã nằm lòng mô hình GROW. Đó là một công cụ tuyệt vời, là bài học vỡ lòng của mọi Coach. Nhưng khách hàng không phải lúc nào cũng đi theo một kịch bản có sẵn. Sẽ có lúc bạn cảm thấy GROW là chưa đủ. CPD chính là chìa khóa mở ra một kho tàng công cụ mới: bạn có thể tìm hiểu về Positive Psychology (Tâm lý học Tích cực) để giúp khách hàng xây dựng sự lạc quan, thực hành NLP (Lập trình Ngôn ngữ Tư duy) để cùng họ tháo gỡ những niềm tin giới hạn, hay khám phá Somatic Coaching để kết nối sâu sắc giữa tâm trí và cơ thể. Càng có nhiều công cụ trong tay, bạn càng tự tin đối mặt với những tình huống phức tạp và tạo ra sự đột phá thực sự cho khách hàng.
Xây dựng uy tín và tạo sự khác biệt
Giữa một thị trường mà đôi khi ai cũng có thể tự gọi mình là “Coach”, làm thế nào để khách hàng tin tưởng bạn? Một lộ trình CPD rõ ràng chính là câu trả lời. Việc bạn thường xuyên tham gia các workshop chuyên sâu, sinh hoạt trong các cộng đồng nghề nghiệp, hay đặc biệt là có một người Coach giám sát (Supervision) không chỉ giúp bạn nâng cao tay nghề, mà còn là một lời cam kết thầm lặng về sự chuyên nghiệp và nghiêm túc của bạn với nghề. Đó là bằng chứng thuyết phục nhất, giá trị hơn bất kỳ lời quảng cáo nào.
Giữ ‘lửa’ nghề và phòng chống ‘burnout’
Nghề Coach, dù ý nghĩa, đôi khi lại rất cô đơn và hao tổn năng lượng. Bạn liên tục cho đi, lắng nghe những vấn đề của người khác. Nếu không có cơ chế “sạc” lại, cảm giác kiệt sức (burnout) là điều khó tránh khỏi. Tham gia các hoạt động CPD, đặc biệt là các hoạt động cộng đồng, chính là cách để bạn sạc lại năng lượng. Bạn được kết nối với những người đồng điệu, được chia sẻ những khó khăn của mình, được lắng nghe và học hỏi từ kinh nghiệm của đồng nghiệp. Bạn sẽ nhận ra mình không đơn độc, và cảm thấy mình là một phần của một cộng đồng lớn mạnh đang cùng nhau phát triển.
Lên kế hoạch CPD ‘chuẩn’ cho Coach trẻ: Thực tế và khả thi
Nói thì dễ, nhưng bắt đầu từ đâu, đặc biệt khi thời gian và ngân sách còn hạn hẹp? Dưới đây là một vài gợi ý thực tế để bạn xây dựng kế hoạch CPD cho riêng mình.
Đa dạng hóa ‘thực đơn’ học tập của bạn
Đừng giới hạn việc học chỉ trong những khóa học đắt đỏ. Hãy kết hợp nhiều hình thức khác nhau để việc học trở nên thú vị và bền bỉ hơn.
- Học chính quy: Nếu có điều kiện, hãy cân nhắc các khóa học nâng cao, các chứng chỉ chuyên sâu từ những tổ chức uy tín như ICF, EMCC… Đây là cách để bạn đi sâu vào một lĩnh vực cụ thể.
- Học phi chính quy: Đây là nguồn tài nguyên vô tận. Hãy tạo thói quen đọc sách chuyên ngành mỗi tuần, nghe các kênh podcast về coaching khi đang di chuyển, theo dõi các chuyên gia hàng đầu trên thế giới qua blog hoặc LinkedIn của họ.
- Học từ cộng đồng: Sức mạnh của cộng đồng là vô giá. Hãy chủ động tìm một nhóm thực hành (peer coaching) để cùng nhau rèn luyện kỹ năng. Tìm cho mình một người Coach giám sát (supervisor) hoặc một người cố vấn (mentor) đi trước. Đừng bỏ lỡ các sự kiện, webinar của các cộng đồng như CoachLink hay ICF Chapter tại địa phương.
Bài toán ‘chi phí’: Đầu tư thông minh khi ngân sách có hạn
Nhiều Coach trẻ e ngại CPD vì vấn đề chi phí. Nhưng hãy thay đổi góc nhìn: CPD là một khoản đầu tư cho tài sản lớn nhất của bạn – chính là bản thân bạn – chứ không phải là chi phí.
- Tận dụng tối đa các nguồn tài nguyên miễn phí hoặc chi phí thấp: có vô số webinar, sách nói, tài liệu miễn phí trên mạng. Các buổi chia sẻ của cộng đồng thường có chi phí rất hợp lý.
- Hãy tập thói quen trích một phần nhỏ thu nhập hàng tháng (dù chỉ là 5-10%) để lập một “quỹ học tập”. Khoản đầu tư nhỏ này sẽ mang lại lợi tức khổng lồ cho sự nghiệp của bạn trong dài hạn.
– Tự lập nhóm peer coaching với các đồng nghiệp là hoàn toàn miễn phí nhưng mang lại giá trị thực hành cực lớn.
Học đi đôi với ‘hành’ và ‘ngẫm’
Kiến thức sẽ chỉ nằm trên giấy nếu không được áp dụng. Sau mỗi lần học được một điều mới, hãy tìm cách áp dụng ngay vào phiên coach tiếp theo. Và quan trọng hơn cả bước “hành” chính là bước “ngẫm”. Hãy tạo một cuốn nhật ký thực hành, và sau mỗi phiên coach, hãy dành 5 phút để tự hỏi:
- Mình đã áp dụng kiến thức mới nào trong hôm nay?
- Điều gì đã hiệu quả? Điều gì chưa? Tại sao?
- Lần tới mình có thể làm gì khác đi?
Đây mới chính là quá trình chuyển hóa kiến thức thành kỹ năng và trí tuệ thực thụ của người làm nghề.
Hành trình Coach là một cuộc đua marathon, không phải chạy nước rút
Tóm lại, tấm bằng Coach giống như một tấm bằng lái xe. Nó cho bạn quyền được lưu thông trên đường, nhưng để trở thành một “tay lái lụa”, vững vàng trước mọi cung đường sự nghiệp, bạn cần liên tục rèn luyện, bảo dưỡng và nâng cấp. CPD chính là nhiên liệu, là bản đồ, là người bạn đồng hành không thể thiếu trên hành trình marathon đó.
Đầu tư vào sự phát triển của bản thân là cách tốt nhất, bền vững nhất để bạn phụng sự khách hàng, để mỗi phiên coach bạn thực hiện đều là phiên bản tốt nhất của chính bạn.
Vậy, bạn sẽ bắt đầu từ đâu?
- Hãy bắt đầu ngay hôm nay! Chọn một hành động CPD nhỏ mà bạn cam kết sẽ thực hiện trong tuần này. Đó có thể là đọc một chương sách chuyên ngành, nghe một tập podcast về coaching, hoặc đơn giản là nhắn tin cho một người đồng nghiệp để hẹn một buổi peer coaching.
- Bạn có nguồn tài nguyên học tập nào tâm đắc? Hay bạn có một kế hoạch CPD muốn chia sẻ? Hãy để lại bình luận bên dưới nhé. Chúng ta hãy cùng nhau học hỏi và kiến tạo một cộng đồng Coach chuyên nghiệp, vững mạnh và không ngừng phát triển!
