Khi Coach trẻ đứng giữa ngã ba đường: Lối rẽ nào cho sự nghiệp bền vững?
Bạn là một coach trẻ đầy nhiệt huyết, tấm chứng chỉ vừa mới cầm trên tay, nhưng trong lòng lại ngổn ngang trăm mối. Giữa một “rừng” lựa chọn: Life coach, Career coach, Relationship coach… bạn thấy mình đang loay hoay. Thị trường coaching cá nhân có vẻ rộng lớn, nhưng cũng ngày một đông đúc và cạnh tranh. Làm sao để tạo ra dấu ấn riêng, để tiếng nói của mình thực sự được lắng nghe?
Trong khi nhiều người đang cố gắng chen chân vào những con đường quen thuộc, một “đại dương xanh” đầy tiềm năng lại đang âm thầm phát triển mạnh mẽ ngay trong lòng các doanh nghiệp. Đó là thế giới của Executive Coaching (Khai vấn Lãnh đạo) và Team Coaching (Khai vấn Đội nhóm). Bài viết này không chỉ giải thích tại sao hai lĩnh vực này lại có nhu cầu cao đến vậy, mà còn vạch ra một lộ trình thực tế để bạn, một coach trẻ, có thể tự tin bước chân vào sân chơi đầy thử thách nhưng vô cùng xứng đáng này.
Tại sao Doanh nghiệp lại “khát” Executive & Team Coaching?
Nếu bạn nghĩ coaching chỉ dành cho những cá nhân gặp vấn đề cá nhân, đã đến lúc chúng ta cần một góc nhìn mới. Doanh nghiệp, về bản chất, là một tập hợp của những con người. Và nơi nào có con người, nơi đó có tiềm năng cần được khai phá.
Sự chuyển dịch của nền kinh tế và áp lực “hóa rồng”
Các doanh nghiệp Việt không còn chỉ cạnh tranh trong sân nhà nữa, họ đang vươn ra biển lớn. Cuộc chơi toàn cầu đòi hỏi những người thuyền trưởng phải có những kỹ năng hoàn toàn mới. Việc quản lý vận hành hàng ngày đã không còn đủ; họ cần tư duy chiến lược, khả năng quản trị sự thay đổi, và năng lực xây dựng một nền văn hóa vững mạnh. Một Executive Coach không chỉ là người lắng nghe, mà còn là “chất xúc tác” giúp các nhà lãnh đạo thực hiện cú nhảy vọt về tư duy và năng lực.
Song song đó, văn hóa làm việc kiểu cũ, ra mệnh lệnh và chờ phục tùng, đã không còn hiệu quả để giữ chân thế hệ nhân tài Gen Y, Gen Z. Họ không chỉ đi làm vì lương. Họ tìm kiếm một môi trường nơi họ được tin tưởng, được sáng tạo và được đóng góp. Một Team Coach chính là người kiến tạo, giúp các đội nhóm phá vỡ những silo cũ kỹ, xây dựng niềm tin và tạo ra một sức mạnh tập thể vượt trội.
Cuộc chiến giành và giữ nhân tài (War for Talent)
Phúc lợi tốt, văn phòng đẹp không còn là yếu tố duy nhất giữ chân người tài. Thử hỏi những nhân viên xuất sắc nhất, điều họ thực sự khao khát là gì? Đó là một môi trường được phát triển, được lắng nghe và được trao quyền. Khi một doanh nghiệp đầu tư vào coaching cho lãnh đạo và đội nhóm, họ không chỉ đang giải quyết một vấn đề. Họ đang gửi đi một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng tôi đầu tư vào con người. Chúng tôi tin vào tiềm năng của bạn.” Đây chính là lợi thế cạnh tranh bền vững nhất trong cuộc chiến nhân tài ngày càng khốc liệt.
Bài toán ROI (Lợi tức đầu tư) rõ ràng
Đây có lẽ là điểm khác biệt lớn nhất. Không giống như các loại hình coaching cá nhân khác đôi khi khó đo lường, hiệu quả của Executive & Team Coaching có thể được “cân, đo, đong, đếm” khá rõ ràng qua các chỉ số kinh doanh. Hiệu suất làm việc của đội nhóm tăng lên bao nhiêu phần trăm? Tỷ lệ nhân viên nghỉ việc giảm được bao nhiêu? Mức độ gắn kết của nhân viên cải thiện thế nào? Các dự án có hoàn thành đúng hạn và chất lượng hơn không? Khi ban lãnh đạo thấy được “tiền đẻ ra tiền”, họ sẵn sàng và chủ động tìm đến những coach có thể mang lại kết quả thực.
Con đường cho Coach trẻ: Làm thế nào để chinh phục “sân chơi lớn”?
Bước vào thế giới coaching doanh nghiệp nghe có vẻ đáng sợ, nhưng nó hoàn toàn khả thi nếu bạn có một chiến lược đúng đắn.
Chuyển đổi tư duy: Từ “giúp đỡ cá nhân” đến “tạo tác động cho tổ chức”
Đây là bước quan trọng nhất. Bạn không còn chỉ làm việc với một cá nhân và những vấn đề của riêng họ. Bạn đang tác động đến cả một hệ thống với những mối quan hệ chằng chịt. Hãy bắt đầu học cách nói ngôn ngữ của doanh nghiệp: KPI, OKRs, chiến lược, văn hóa, P&L… Nếu bạn đã có kinh nghiệm làm việc trong các tổ chức trước đây, đó là một lợi thế cực lớn. Hãy tận dụng nó.
Xây dựng “bộ kỹ năng” chuyên biệt
Kỹ năng coaching cốt lõi (lắng nghe sâu, đặt câu hỏi mạnh mẽ) là nền tảng không thể thiếu. Nhưng để đi xa hơn, bạn cần trang bị thêm những “vũ khí” mới:
- Kiến thức: Tìm hiểu về tâm lý tổ chức, các mô hình lãnh đạo hiện đại, các phương pháp xây dựng đội nhóm hiệu suất cao như Agile, Scrum, hay mô hình kinh điển “The Five Dysfunctions of a Team” (5 Rối loạn chức năng của một đội).
- Người đồng hành: Hãy chủ động tìm cho mình một người Mentor đã có kinh nghiệm dày dặn trong lĩnh vực này. Họ sẽ giúp bạn tránh những sai lầm không đáng có và cho bạn những lời khuyên thực chiến.
- Cộng đồng: Tham gia vào các cộng đồng về Business Coaching, quản trị nhân sự, khởi nghiệp… để học hỏi và xây dựng mạng lưới quan hệ.
Bắt đầu từ những bước nhỏ nhưng chiến lược
Bạn không cần phải có ngay một hợp đồng với tập đoàn lớn. Hãy bắt đầu với các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) hoặc các startup. Lãnh đạo ở đây thường rất cởi mở, linh hoạt và họ cũng đang đối mặt với vô vàn vấn đề về xây dựng đội ngũ và phát triển năng lực lãnh đạo.
Hãy tưởng tượng bạn giúp một startup công nghệ tăng 20% hiệu suất đội ngũ chỉ sau 3 tháng khai vấn. Hay bạn đồng hành cùng giám đốc một công ty SME xây dựng được đội ngũ kế thừa vững chắc. Những câu chuyện thành công cụ thể đó, những case study thực tế đó, sẽ là “tấm vé thông hành” quý giá nhất, có sức thuyết phục hơn bất kỳ tấm bằng nào.
Đã đến lúc nghĩ lớn và hành động
Executive và Team Coaching không phải là một xu hướng nhất thời. Đó là một nhu cầu tất yếu của các doanh nghiệp trong giai đoạn phát triển mới, là một thị trường đầy tiềm năng, mang lại cả giá trị về tài chính lẫn sự tác động sâu sắc mà mỗi người coach chúng ta đều khao khát.
Đừng chỉ là một Coach. Hãy trở thành một đối tác chiến lược, một người đồng hành tin cậy của doanh nghiệp. Ngay hôm nay, hãy bắt đầu bằng 3 việc làm cụ thể:
- Nghiên cứu: Dành thời gian tìm hiểu 3 vấn đề lớn nhất mà các nhà lãnh đạo hoặc các đội nhóm trong một ngành bạn quan tâm đang gặp phải.
- Kết nối: Đặt mục tiêu tham gia ít nhất một sự kiện networking dành cho doanh nhân, quản lý trong tháng này. Lắng nghe câu chuyện của họ, đừng vội bán dịch vụ.
- Chia sẻ: Bạn có kinh nghiệm hay thắc mắc nào về lĩnh vực này không? Hãy comment ngay bên dưới. CoachLink tin rằng khi cùng nhau chia sẻ, chúng ta sẽ xây dựng được một cộng đồng Coach chuyên nghiệp, vững mạnh và tạo ra nhiều giá trị hơn cho xã hội!
