AI gõ cửa – Cơ hội hay thách thức cho Coach trẻ?
Làn sóng AI với những cái tên như ChatGPT, Copilot đang len lỏi vào mọi ngóc ngách của đời sống, và ngành coaching cũng không đứng ngoài cuộc chơi. Đâu đó trong cộng đồng chúng ta, có những người Coach trẻ tài năng đang cảm thấy một chút hoang mang, một chút lo lắng: “Liệu một ngày nào đó, AI có thể thay thế hoàn toàn mình không?”.
Nhưng, hãy thử lật lại vấn đề. Liệu đây có thực sự là một cuộc đối đầu? Hay chính là “chất xúc tác” vàng để chúng ta, những người làm nghề khai vấn, có cơ hội nâng tầm giá trị và tạo ra những dấu ấn sâu đậm hơn?
Bài viết này không bàn về việc “chiến đấu” với AI. Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá cách để “nhảy múa” cùng AI, biến nó thành một công cụ đắc lực, một người đồng hành thầm lặng, để sự sáng tạo, sự thấu cảm và dấu ấn cá nhân của mỗi Coach được tỏa sáng hơn bao giờ hết.
AI là “Trợ lý” Tối ưu, không phải “Thầy” Sáng tạo
Hãy hình dung AI như một người trợ lý cá nhân mẫn cán nhất bạn từng có. Người trợ lý này sẽ giúp bạn giải phóng thời gian và năng lượng khỏi những công việc lặp đi lặp lại, để bạn có thể dồn toàn bộ tâm trí cho chiều sâu của các phiên coach.
Tối ưu hóa quy trình, “để dành” não cho phiên coach
Thay vì mất 30 phút để soạn một email xác nhận lịch hẹn chuyên nghiệp hay tóm tắt lại những ghi chú nguệch ngoạc sau mỗi buổi làm việc với khách hàng, bạn chỉ cần đưa cho AI một vài lệnh đơn giản. Nó có thể giúp bạn lên lịch, soạn thảo văn bản, thậm chí là nghiên cứu những thông tin cơ bản về ngành nghề hay lĩnh vực mà khách hàng của bạn đang hoạt động. Việc này tuy nhỏ, nhưng lại giải phóng một nguồn năng lượng tinh thần khổng lồ, giúp bạn bước vào phiên coach với một cái đầu sảng khoái và một trái tim rộng mở, sẵn sàng kết nối.
Nguồn cảm hứng vô tận cho ý tưởng
Đã bao giờ bạn ngồi trước màn hình trắng và cảm thấy “cạn kiệt” ý tưởng cho bài viết blog hay nội dung trên mạng xã hội? Hãy hỏi AI. Thay vì câu trả lời chung chung, hãy thử một câu lệnh cụ thể: “Gợi ý 5 chủ đề nội dung cho một life coach hướng đến đối tượng nhân viên văn phòng đang cảm thấy mất kết nối với công việc, theo văn phong gần gũi, đồng cảm.” AI sẽ cho bạn một danh sách. Việc của bạn không phải là sao chép, mà là “xào nấu”, chọn lọc, và thổi vào đó câu chuyện, góc nhìn và văn hóa của người Việt để biến nó thành của riêng mình.
Phá vỡ “điểm mù” của bản thân
Đây là một cách ứng dụng cực kỳ sáng tạo. Hãy thử sao chép một đoạn hội thoại (đã ẩn danh hoàn toàn thông tin khách hàng) trong một phiên coach của bạn và hỏi AI: “Dựa trên đoạn hội thoại này, tôi có xu hướng đặt những câu hỏi theo dạng nào? Có một khuôn mẫu (pattern) nào lặp lại không?”. Bạn có thể sẽ ngạc nhiên khi AI chỉ ra rằng bạn hay dùng câu hỏi đóng, hoặc luôn tập trung vào giải pháp mà bỏ qua việc khám phá cảm xúc. Đây chính là một tấm gương phản chiếu khách quan, giúp bạn tự phản tư và mài giũa kỹ năng của mình mỗi ngày.
Nơi AI Dừng lại, Giá trị Độc bản của Coach Bắt đầu
Nếu AI xuất sắc trong vai trò trợ lý, thì đây chính là lúc người nghệ sĩ khai vấn thực thụ bước lên sân khấu. Công nghệ có giới hạn của nó, và đó chính là “sân chơi” để tư duy đổi mới và sự sáng tạo của người Coach tỏa sáng.
Sự thấu cảm & “Đọc vị” bối cảnh văn hóa
AI có thể phân tích ngôn từ, nhưng nó không thể cảm nhận được cái nhíu mày đầy trăn trở, một khoảng lặng chất chứa nhiều điều chưa nói, hay cái gật đầu nhẹ bẫng nhưng lại là tín hiệu của một sự đột phá trong nhận thức. Khả năng “đọc” được năng lượng trong phòng, cảm nhận những giá trị văn hóa vô hình và tạo ra một không gian an toàn tuyệt đối để khách hàng dám là chính mình – đó là thứ mà không một dòng code nào có thể sao chép. Đó là kết nối Người với Người.
Tư duy hệ thống & Trực giác nhạy bén
Một người Coach giỏi không chỉ xử lý vấn đề trên bề mặt. Bạn là người kết nối những mảnh ghép tưởng chừng rời rạc: một câu chuyện từ thời thơ ấu, một mâu thuẫn trong công việc hiện tại, một niềm tin giới hạn về tiền bạc. Từ đó, bạn giúp khách hàng nhìn ra bức tranh toàn cảnh, thấy được những quy luật vận hành ngầm đang chi phối cuộc sống của họ. Đây là nghệ thuật “may đo” giải pháp dựa trên trực giác và sự thấu hiểu sâu sắc, chứ không phải đưa ra câu trả lời theo công thức có sẵn từ kho dữ liệu.
Tạo ra những trải nghiệm coaching “độc nhất vô nhị”
Đây chính là nơi dấu ấn cá nhân của bạn được thể hiện rõ nét nhất. Thay vì chỉ ngồi đối diện và hỏi đáp, tại sao không thiết kế một buổi coach đi dạo trong công viên để khơi thông dòng chảy ý tưởng? Tại sao không dùng những bộ thẻ ẩn dụ, những bài tập vẽ, hay một buổi thiền ngắn để giúp khách hàng kết nối sâu hơn với chính họ? Mỗi một trải nghiệm sáng tạo bạn mang đến đều là một phần “chữ ký” thương hiệu, là điều khiến khách hàng nhớ đến bạn và không một AI nào có thể bắt chước được.
Coach là Nghệ sĩ, AI là Cây cọ
Cuối cùng, AI không phải là đối thủ cạnh tranh, mà là một công cụ quyền năng trong tay người nghệ sĩ. Giống như một họa sĩ có thêm những cây cọ chất lượng, AI giúp chúng ta làm việc hiệu quả và thông minh hơn. Nhưng chính sự thấu cảm, tư duy phản biện, khả năng kết nối sâu sắc và sự sáng tạo không giới hạn mới là linh hồn của nghề coach. Đó mới là thứ tạo ra giá trị chuyển đổi thực sự và giúp chúng ta xây dựng một sự nghiệp bền vững, đầy ý nghĩa.
Vậy nên, đừng sợ hãi. Hãy tò mò, hãy thử nghiệm.
Bạn đã và đang ứng dụng AI vào công việc coaching của mình như thế nào? Hãy chia sẻ một ý tưởng hay ho nhất của bạn ở phần bình luận để chúng ta cùng học hỏi nhé!
Và nếu bạn muốn cùng chúng tôi kiến tạo tương lai của ngành coaching, hãy tham gia vào cộng đồng CoachLink. Cùng nhau, chúng ta sẽ không để công nghệ dẫn dắt, mà chính chúng ta sẽ là người dẫn dắt công nghệ, lan tỏa những giá trị tốt đẹp đến với cộng đồng.
