Tấm bằng đại học có phải là tấm vé thông hành vạn năng?
Chào mọi người, lại là mình đây. Nếu bạn là một độc giả quen thuộc, chắc bạn cũng biết mình hay viết về những trăn trở của tuổi trẻ, về con đường sự nghiệp lắm chông gai. Nhưng hôm nay, mình muốn kể một câu chuyện cá nhân hơn một chút. Một câu chuyện bắt đầu từ thời điểm mình cầm tấm bằng đại học trên tay, lòng đầy hoang mang.
Mình cũng như bao bạn trẻ khác, ra trường với một mớ câu hỏi to đùng: “Mình là ai?”, “Mình thực sự muốn làm gì?”, “Tại sao CV rải 10 nơi mà không một ai gọi lại?”. Lướt mạng xã hội thì thấy đứa bạn A lương nghìn đô, bạn B vi vu châu Âu, còn mình thì vẫn đang loay hoay với những công việc tạm bợ. Khủng hoảng tuổi 20 ập đến nhanh và mạnh hơn mình tưởng.
Trong một lần lướt Facebook giữa đêm, mình tình cờ thấy một bài chia sẻ về group coaching (khai vấn nhóm). Ban đầu, mình cũng bán tín bán nghi lắm. “Làm gì có chuyện ngồi nói chuyện vài buổi mà giải quyết được vấn đề?”, mình đã nghĩ thế. Nhưng cảm giác bế tắc khi cứ tự loay hoay một mình đã thôi thúc mình cho bản thân một cơ hội. “Thôi cứ thử, cùng lắm thì mất tiền, còn hơn là mất thêm thời gian tuổi trẻ”, mình tặc lưỡi.
Và đó là quyết định đã tạo ra một cú hích lớn. 8 tuần không dài, nhưng nó đủ để mình nhìn nhận lại mọi thứ. Đây không phải một bài review quảng cáo, mà là câu chuyện thật của mình, về hành trình đi từ mông lung đến rõ ràng hơn.
Mớ bòng bong mang tên ‘người mới đi làm’
Mình gọi giai đoạn hậu tốt nghiệp của mình là “mớ bòng bong”. Một mớ bòng bong của những nỗi sợ vô hình và sự loay hoay rất hữu hình.
Nỗi sợ lớn nhất có lẽ là áp lực đồng trang lứa. Mỗi lần mở Instagram lên, mình lại thấy một thế giới thật khác. Bạn bè khoe thành tích ở công ty mới, check-in ở những nhà hàng sang trọng, đi du lịch khắp nơi. Còn mình thì sao? Mình nhìn lại bản thân và chỉ thấy một con số không tròn trĩnh. Cảm giác mình là một kẻ thất bại, một người bị bỏ lại phía sau cứ lớn dần lên mỗi ngày.
Sự loay hoay trong thực tế còn tệ hơn. Trong một năm, mình nhảy việc tới ba lần. Công ty nào cũng chỉ làm được vài tháng là mình lại thấy chán nản. Môi trường không phù hợp, sếp không hiểu mình, công việc lặp đi lặp lại. Mình đi làm với tâm thế của một kẻ “chờ hết ngày”, chỉ mong kim đồng hồ chỉ 5 giờ chiều để được về nhà. Không động lực, không định hướng, không có một chút vui vẻ nào trong công việc mình làm.
Đỉnh điểm của sự mông lung là một buổi tối, mình ngồi một mình trên ban công, nhìn xuống dòng xe cộ vội vã bên dưới. Mình chợt tự hỏi: “5 năm nữa, 10 năm nữa mình sẽ ra sao nếu cứ tiếp tục sống thế này?”. Câu hỏi đó như một tiếng chuông cảnh tỉnh. Nó khiến mình nhận ra rằng mình không thể tự gỡ mớ bòng bong này một mình được nữa. Mình cần sự giúp đỡ.
Bước ngoặt: Khi bạn nhận ra mình không hề cô độc
Buổi học group coaching đầu tiên thực sự là một trải nghiệm vỡ oà. Mình bước vào phòng zoom với tâm thế hơi e dè, chuẩn bị lắng nghe những lý thuyết cao siêu. Nhưng không. Đó là lần đầu tiên mình được ở trong một không gian an toàn, nơi tất cả mọi người, dù đến từ những ngành nghề khác nhau, đều có những vấn đề giống hệt mình.
Bạn A, làm marketing, kể về áp lực KPI và cảm giác kiệt sức. Bạn B, một designer, thì chia sẻ sự mông lung khi không biết nên đi theo con đường freelance hay làm cho công ty lớn. Nghe chuyện của họ, mình như thấy chính mình trong đó. Một suy nghĩ loé lên trong đầu: “À, thì ra không phải chỉ có mình mình như vậy. Thì ra ai cũng có những khó khăn riêng.” Cảm giác cô độc bấy lâu nay bỗng nhiên tan biến.
Sức mạnh của cộng đồng thực sự kỳ diệu. Ở môi trường công sở, chúng ta thường có xu hướng cạnh tranh. Nhưng trong nhóm coaching, chúng mình lắng nghe, chia sẻ và động viên nhau một cách chân thành. Có những “aha moment” (khoảnh khắc bừng tỉnh) không đến từ coach (người khai vấn), mà đến từ chính câu chuyện của một thành viên khác trong nhóm. Một lời khuyên, một góc nhìn mới từ người ngoài cuộc đôi khi lại là chìa khóa tháo gỡ vấn đề mình loay hoay mãi không ra.
Và tất nhiên, không thể không nhắc đến vai trò của người dẫn dắt. Coach không cho mình “con cá”, mà đưa cho mình “cần câu” và chỉ cho mình cách câu. Họ không đưa ra lời khuyên hay áp đặt câu trả lời. Thay vào đó, họ đặt những câu hỏi rất sắc sảo, đôi khi hơi “khó chịu”, khiến mình phải tự đào sâu vào bên trong, tự đối mặt với những niềm tin giới hạn của bản thân. “Điều gì thực sự quan trọng với em?”, “Nếu không có nỗi sợ nào, em sẽ làm gì?”, “Điểm mạnh lớn nhất mà em chưa nhận ra là gì?”. Chính những câu hỏi đó đã giúp mình tự tìm ra câu trả lời cho riêng mình.
‘Hành trang’ mình mang theo sau 8 tuần ‘vượt bão’
Kết thúc 8 tuần, mình không nhận được một công thức thành công thần kỳ nào cả. Thay vào đó, mình trang bị được cho mình những “vũ khí” vô giá để tự tin bước tiếp.
Đầu tiên là tấm bản đồ sự nghiệp phiên bản cá nhân. Trước đây, mục tiêu của mình rất chung chung: “có công việc lương cao”, “được thăng chức”. Giờ đây, mình đã tự tay vẽ ra được một lộ trình ngắn hạn và dài hạn rõ ràng hơn rất nhiều. Lộ trình đó không dựa trên kỳ vọng của xã hội, mà dựa trên chính những giá trị cốt lõi, điểm mạnh và sở thích của bản thân mình. Mình biết mình cần học thêm kỹ năng gì, cần xây dựng mối quan hệ với ai, và đâu là môi trường làm việc có thể giúp mình phát triển tốt nhất.
Thứ hai là sự tự tin đến từ sự thấu hiểu. Khi đã hiểu rõ mình là ai và mình muốn gì, mình không còn rụt rè nữa. Mình học được cách nói về những điểm mạnh của mình một cách thuyết phục và tự nhiên trong các buổi phỏng vấn. Quan trọng hơn, mình dám từ chối những cơ hội công việc dù có vẻ “ngon”, nhưng mình biết nó không phù hợp với giá trị và định hướng lâu dài của mình. Và dĩ nhiên, mình đã ngừng việc lướt mạng xã hội và so sánh bản thân với hành trình của người khác. Mỗi người có một con đường, một tốc độ riêng, và mình tôn trọng điều đó.
Cuối cùng, và cũng là điều mình trân quý nhất, đó là một mạng lưới hỗ trợ chất lượng. Khóa học kết thúc nhưng chúng mình vẫn giữ liên lạc. Một group chat nhỏ trên Zalo đã trở thành nơi để chia sẻ cơ hội việc làm, hỏi ý kiến nhau khi gặp khó khăn trong công việc, và quan trọng nhất là cùng nhau ăn mừng những thành công nhỏ nhất. Có những người bạn đồng hành như vậy thật sự là một nguồn động viên to lớn.
Đầu tư vào bản thân là khoản đầu tư xứng đáng nhất
Nhìn lại chặng đường đã qua, từ một cô bé hay nghi ngờ bản thân, luôn cảm thấy mình kém cỏi, giờ đây mình đã trở nên chủ động và rõ ràng hơn rất nhiều trên con đường sự nghiệp. Mình vẫn còn nhiều điều phải học, vẫn có những ngày cảm thấy chông chênh, nhưng mình không còn sợ hãi nữa. Vì mình biết mình có đủ công cụ và sự hỗ trợ để vượt qua.
Nếu bạn đọc đến đây và thấy hình ảnh của mình trong đó, nếu bạn cũng đang ở trong một mớ bòng bong tương tự, mình chỉ muốn nói rằng: bạn không hề đơn độc và đừng ngại tìm kiếm sự giúp đỡ. Đôi khi, bạn không cần một câu trả lời hoàn hảo, bạn chỉ cần một người đặt đúng câu hỏi để tự mình tìm ra lối đi.
Đầu tư vào bản thân, vào sự phát triển cá nhân, luôn là khoản đầu tư thông minh và xứng đáng nhất. Bạn có thể bắt đầu bằng những bước nhỏ: đọc sách về phát triển bản thân, nghe các kênh podcast về hướng nghiệp, hoặc follow những người coach có uy tín trên mạng xã hội để lắng nghe chia sẻ của họ.
Và nếu bạn muốn tìm một cú hích mạnh mẽ hơn, bạn có thể tìm hiểu thêm về chương trình group coaching mà mình đã tham gia tại [đường link]. Mình không hứa nó sẽ giải quyết mọi vấn đề của bạn, nhưng biết đâu đây cũng chính là bước ngoặt mà bạn đang tìm kiếm.
Chúc bạn vững bước trên hành trình của riêng mình
