Bạn đã bao giờ cảm thấy lạc lõng giữa vô vàn lựa chọn sự nghiệp, tìm kiếm một người mentor “có tâm” mà khó như tìm đường giữa sương mù chưa? Mình tin là có. Giữa thời đại thông tin bùng nổ, người trẻ chúng ta khao khát được định hướng, được học hỏi, nhưng không phải ai cũng sẵn sàng chi trả cho những khóa học tiền triệu hay may mắn tìm được một người dẫn dắt phù hợp.
Thế nhưng, giữa những bộn bề ấy, vẫn có những người đang âm thầm chọn cách “chìa tay ra”. Họ không xuất hiện trên những banner quảng cáo hoành tráng, cũng không có những buổi hội thảo cháy vé. Họ ở đó, lặng lẽ dành thời gian và tâm huyết của mình để xây dựng nên những chương trình hoàn toàn miễn phí, chỉ với một mong muốn duy nhất: giúp đỡ thế hệ đi sau bớt đi những lần vấp ngã mà chính họ đã từng trải qua.
Một buổi chiều cà phê, mình đã có cơ hội được lắng nghe câu chuyện của chị An – người sáng lập dự án coaching “Chạm Ngõ Tương Lai”. Và mình biết, câu chuyện này xứng đáng được lan tỏa.
‘Cơ duyên’ nào dẫn một người ‘ăn cơm nhà’ đi xây chương trình miễn phí?
Khi mình hỏi chị An về động lực bắt đầu, chị cười hiền: “Chắc là vì ngày xưa chị cũng từng y hệt các em bây-giờ.”
Chị kể, hồi mới ra trường, chị cũng là một cô sinh viên loay hoay với tấm bằng trên tay, gửi đi cả chục bộ hồ sơ mà không nhận được một lời hồi âm. Những email chị viết vội, gửi đến các anh chị đi trước để xin lời khuyên, hầu hết đều rơi vào im lặng. “Lúc đó chị chỉ ước có ai đó nói cho mình biết CV của mình sai ở đâu, hay chỉ cần cho mình một buổi nói chuyện 15 phút thôi cũng được. Cảm giác bất lực đó, chị nhớ mãi.”
Ý tưởng về “Chạm Ngõ Tương Lai” không đến một cách bất chợt, nó được nhen nhóm từ chính những trải nghiệm đó và bùng lên vào một ngày chị tình cờ xem CV của một bạn sinh viên thực tập trong công ty. Bạn ấy có kỹ năng tốt, portfolio ấn tượng, nhưng lại bị loại từ vòng “gửi xe” chỉ vì cách trình bày CV thiếu chuyên nghiệp và một chiếc email ứng tuyển cẩu thả. “Khoảnh khắc đó, chị nhận ra có rất nhiều bạn trẻ tài năng đang bỏ lỡ cơ hội chỉ vì thiếu những kỹ năng mềm cơ bản nhất. Và chị biết, mình có thể làm gì đó.”
Những viên gạch đầu tiên của dự án được xây nên bằng chính thời gian rảnh của chị. Không có đội ngũ, không có ngân sách, chị tự mình làm tất cả. Từ việc thức đến 2 giờ sáng để soạn giáo án, mày mò thiết kế từng chiếc slide, cho đến việc tự đăng bài lên các hội nhóm sinh viên để tìm kiếm những học viên đầu tiên. “Khó khăn nhất là làm sao để mọi người tin tưởng một chương trình ‘miễn phí’. Người ta hay nghi ngờ, miễn phí liệu có chất lượng không? Chị chỉ có thể dùng chính kết quả của các bạn học viên để trả lời thôi.”
‘Cho đi’ có thực sự là ‘nhận lại’?
Giữa văn hóa “hustle” (cày cuốc) nơi mọi người đều tối đa hóa thời gian để kiếm tiền, việc chị An dành hàng giờ mỗi tuần cho một dự án phi lợi nhuận có vẻ khá “lạc lõng”. Nhưng khi mình hỏi chị “nhận lại” được gì, đôi mắt chị sáng lên.
“Lợi nhuận lớn nhất của chị không đong đếm được bằng tiền. Nó là tin nhắn của một bạn báo ‘Em được nhận vào công ty mơ ước rồi chị ơi!’, là email cảm ơn dài ngoằng kể về việc bạn ấy đã tự tin hơn trong buổi phỏng vấn ra sao, là một cộng đồng nhỏ nơi các bạn học viên cũ quay lại để giúp đỡ các bạn mới.”
Chị kể cho mình nghe về Linh, một học viên khóa đầu tiên. Linh rất giỏi chuyên môn nhưng cực kỳ nhút nhát và không biết cách “bán” bản thân. Trong các buổi coaching, chị An không chỉ sửa CV cho Linh, mà còn giúp bạn ấy nhận ra giá trị riêng và xây dựng câu chuyện cá nhân của mình. Ba tháng sau, Linh gọi điện báo tin đã trở thành nhân viên chính thức tại một agency hàng đầu, vị trí mà trước đây bạn ấy chưa bao giờ dám nghĩ tới. “Nhìn thấy sự thay đổi và trưởng thành của các bạn, đó là món quà vô giá mà không đồng tiền nào mua được,” chị An chia sẻ.
Với chị, thành công không phải là chức danh hay mức lương, mà là giá trị mình tạo ra và tác động mình để lại cho cộng đồng. Và thật trớ trêu, chính việc “cho đi” kiến thức lại giúp chị củng cố chuyên môn của mình hơn bao giờ hết. “Khi phải giải thích một khái niệm phức tạp cho người khác hiểu, chính mình lại là người hiểu nó sâu sắc nhất. Chị học được kỹ năng lãnh đạo, kỹ năng lắng nghe, và quan trọng hơn cả là tìm thấy ý nghĩa lớn lao hơn trong công việc hàng ngày.”
Đằng sau hai chữ ‘Miễn Phí’ là gì?
Chúng ta thường đón nhận những thứ miễn phí một cách dễ dàng, nhưng ít ai dừng lại để hỏi: Đằng sau nó là gì?
“Miễn phí” với người học, nhưng chưa bao giờ là miễn phí với người làm. Đó là những buổi tối muộn chị An phải từ chối một cuộc hẹn để ngồi soạn bài. Đó là những ngày cuối tuần chị dành trọn cho lớp học thay vì nghỉ ngơi bên gia đình. Đó còn là những chi phí rất thực tế như tiền tài khoản Zoom pro để lớp học không bị gián đoạn, tiền duy trì một website đơn giản cho các bạn đăng ký. Tất cả đều được chị lặng lẽ trích ra từ tiền lương của mình.
Mình hỏi điều gì đã giữ cho “ngọn lửa” ấy cháy mãi, chị nói có ba điều. Thứ nhất, là sự ủng hộ của gia đình. Thứ hai, là sự chung tay của một vài bạn học viên cũ, giờ đã trở thành tình nguyện viên hỗ trợ cho các khóa sau. Và quan trọng nhất, chính là thái độ của người học.
“Năng lượng lớn nhất đến từ chính các em. Khi chị thấy một bạn chuẩn bị bài tập rất kỹ, đặt những câu hỏi thông minh, hay đơn giản là gửi một lời cảm ơn sau buổi học, mọi mệt mỏi đều tan biến.”
Vì vậy, nếu bạn có cơ hội tham gia một chương trình như thế này, hãy nhớ rằng: Thái độ trân trọng và tinh thần học hỏi nghiêm túc của bạn chính là “học phí” quý giá nhất. Nó không chỉ giúp bạn gặt hái được nhiều nhất, mà còn là nguồn động lực vô tận để những người như chị An có thể tiếp tục hành trình lan tỏa của mình.
Từ một người cho đi đến một cộng đồng cùng lan tỏa
Câu chuyện của chị An và “Chạm Ngõ Tương Lai” là một minh chứng rằng lòng tốt và sự sẻ chia vẫn luôn hiện hữu, giản dị và chân thành. Nó nhắc nhở chúng ta rằng, bất kỳ ai cũng có thể tạo ra giá trị, chỉ cần chúng ta bắt đầu bằng chính những gì mình có và một trái tim rộng mở.
Hành trình sự nghiệp của người trẻ có thể nhiều chông gai, nhưng bạn không hề đơn độc.
- Nếu bạn cũng đang loay hoay tìm hướng đi, hãy thử tìm hiểu về dự án “Chạm Ngõ Tương Lai” qua fanpage của dự án. Biết đâu, bạn sẽ tìm thấy người đồng hành mình cần.
- Nếu bạn không có nhu cầu, nhưng thấy câu chuyện này ý nghĩa, hãy chia sẻ bài viết này. Một lượt chia sẻ của bạn có thể giúp một bạn trẻ khác tìm thấy cơ hội mà họ đang tìm kiếm.
- Và nếu bạn đã là người có kinh nghiệm, hãy thử một lần “chìa tay ra”. Không cần phải xây dựng cả một chương trình lớn lao, đôi khi chỉ cần nhận lời uống một ly cà phê với một bạn sinh viên, trả lời một tin nhắn xin lời khuyên, hay chia sẻ kinh nghiệm của mình trong một hội nhóm cũng đã là một hành động cho đi vô cùng ý nghĩa.
Bởi vì sau cùng, sự lan tỏa được tạo nên từ những hành động nhỏ bé như thế.
