Tuổi 20 lạc lối và “Biệt đội” Cố vấn 0 Đồng của riêng bạn
Thú thật đi, đã bao nhiêu lần bạn lướt TikTok hay Instagram, thấy một ai đó chia sẻ về “life coach”, “career coach” và thầm ao ước: “Giá mà mình cũng có một người dẫn đường như vậy”? Ở cái tuổi 20-chênh-vênh-gì-cũng-không-biết-này, cảm giác mông lung, lạc lối gần như là “đặc sản”. Nhìn bạn bè đứa thì có công việc lương nghìn đô, đứa thì khởi nghiệp thành công, áp lực vô hình đè nặng khiến mình chỉ muốn có ai đó “xịn sò” vạch ra cho một con đường rõ ràng.
Nhưng rồi nhìn lại, chi phí cho một coach chuyên nghiệp – vài triệu đến cả chục triệu một tháng – là một rào cản quá lớn với hội sinh viên hay những người mới đi làm như chúng ta. Cảm giác bế tắc, không biết hỏi ai, cứ loay hoay một mình thật sự rất đáng sợ.
Nhưng này, nếu tôi nói với bạn rằng, bạn hoàn toàn có thể xây dựng một “biệt đội siêu anh hùng” cho riêng mình, một vòng tròn cố vấn đa dạng và chân thành, giúp bạn đi đúng hướng mà không tốn một đồng nào thì sao? Họ không ở đâu xa đâu, họ đã và đang ở ngay bên cạnh bạn đấy.
“Biệt đội” của bạn thực ra đã ở ngay bên cạnh
Hành trình nào cũng cần những người đồng đội. Thay vì tìm kiếm một người hoàn hảo có thể cho bạn mọi câu trả lời, hãy thử nhận diện những “mảnh ghép” quan trọng xung quanh mình.
Người Cổ Vũ (The Cheerleader)
Đây chính là đứa bạn thân luôn tin tưởng bạn vô điều kiện. Là người mà ngay trước buổi phỏng vấn quan trọng, sẽ nhắn một cái tin “Mày làm được mà, cố lên!”. Là người sẽ mang cho bạn ly trà sữa và ngồi nghe bạn khóc lóc khi nhận được email từ chối đầu tiên. Ngay cả khi bạn nghi ngờ chính mình, họ vẫn ở đó, nhắc nhở bạn về giá trị và tiềm năng của bản thân. Người Cổ Vũ có thể không cho bạn giải pháp cụ thể, nhưng họ cho bạn thứ quan trọng hơn: niềm tin để bước tiếp.
Người Phản Biện (The Challenger)
Nghe có vẻ “khó ưa”, nhưng đây lại là một thành viên cực kỳ quan trọng. Họ là người không ngại dội cho bạn một gáo nước lạnh để bạn tỉnh táo. Khi bạn hừng hực kể về một ý tưởng startup bay bổng, họ sẽ là người hỏi: “Nghe hay đó, nhưng mày đã nghĩ đến cách kiếm 10 khách hàng đầu tiên chưa? Vốn ở đâu ra?”. Họ không cố tình vùi dập bạn, họ chỉ muốn giúp bạn nhìn nhận vấn đề một cách thực tế, tránh đưa ra những quyết định bồng bột vì cảm tính. Lời nói của họ có thể hơi “chói tai”, nhưng lại giúp bạn xây một nền móng vững chắc hơn cho những kế hoạch của mình.
Người Dẫn Lối (The Mentor)
Đây là một người đã đi trước bạn 1-2 bước trên con đường bạn đang hướng tới. Đó có thể là một anh chị khóa trên vừa “sống sót” qua môn học mà bạn đang vật lộn, một tiền bối ở công ty thực tập, hay thậm chí một người bạn quen online trong một cộng đồng chuyên môn. Họ không phải những chuyên gia tầm cỡ, nhưng họ có những kinh nghiệm “nóng hổi” và cực kỳ thực tế: “CV cho vị trí này nên nhấn mạnh vào kỹ năng X”, “Lúc deal lương cho fresher, em cứ mạnh dạn đề xuất mức Y”, “Công ty Z văn hóa khá hay nhưng OT hơi nhiều đó, em cân nhắc nhé”. Những lời khuyên này còn quý hơn vàng.
Làm thế nào để “tuyển dụng” và “chăm sóc” biệt đội?
Nhận diện được họ là bước đầu tiên. Nhưng làm sao để họ thực sự trở thành một phần trong vòng tròn hỗ trợ của bạn?
- Chủ động tìm kiếm và kết nối: Đừng chỉ ngồi yên và chờ đợi! Hãy mạnh dạn tham gia các câu lạc bộ, workshop, sự kiện ngành. Thấy một anh chị có kinh nghiệm mình ngưỡng mộ trên LinkedIn? Đừng ngại gửi một lời mời kết nối kèm theo lời nhắn giới thiệu ngắn gọn. Một lời mời: “Anh/chị ơi, em là sinh viên năm cuối đang tìm hiểu về ngành marketing. Em rất ngưỡng mộ kinh nghiệm của anh/chị, không biết em có thể mời anh/chị một ly cà phê để học hỏi thêm được không ạ?” có thể mở ra một mối quan hệ vô giá.
- Cho đi trước khi nhận lại: Một mối quan hệ bền vững luôn đến từ hai phía. Hãy là “Người Cổ Vũ” cho bạn bè mình. Thấy một tài liệu hay, một khóa học miễn phí? Hãy chia sẻ nó vào nhóm chung. Khi bạn bè gặp khó khăn, hãy là người chủ động lắng nghe. Khi bạn cho đi sự chân thành, bạn sẽ nhận lại điều tương tự một cách tự nhiên nhất.
- Duy trì kết nối đều đặn: Đừng biến mình thành người “chỉ khi cần mới thấy mặt”. Lâu lâu, hãy nhắn một cái tin hỏi thăm vu vơ: “Dạo này anh/chị sao rồi ạ?”. Thấy họ có thành tựu mới trên mạng xã hội, hãy vào chúc mừng. Một hành động nhỏ nhưng cho thấy bạn thực sự quan tâm đến họ như một con người, chứ không chỉ là một “nguồn thông tin”.
Biến “biệt đội” thành một hệ thống hỗ trợ hiệu quả
Có “biệt đội” trong tay rồi, giờ là lúc tận dụng sức mạnh của họ một cách thông minh.
- Đừng ngại mở lời và hỏi đúng người: Khi gặp vấn đề, hãy dành một phút suy nghĩ xem ai trong “biệt đội” là người phù hợp nhất. Cần một cú hích tinh thần? Gọi ngay cho Người Cổ Vũ. Cần một kế hoạch thực tế và chi tiết? Nhắn tin cho Người Phản Biện. Cần lời khuyên chuyên môn? Book lịch cà phê với Người Dẫn Lối. Hỏi đúng người không chỉ giúp bạn có câu trả lời chất lượng mà còn thể hiện sự tôn trọng của bạn với họ.
- Tổ chức “họp hội đồng quản trị” cá nhân: Nghe to tát vậy thôi chứ thực ra chỉ là một buổi cà phê hay một chầu lẩu với cả nhóm. Thỉnh thoảng, hãy rủ mọi người gặp nhau và chia sẻ về những mục tiêu, khó khăn của mỗi người. Đây là lúc Người Cổ Vũ có thể động viên Người Phản Biện, và Người Dẫn Lối có thể cho cả hai bạn những góc nhìn mới. Sức mạnh tổng hợp của cả nhóm sẽ tạo ra những giải pháp mà một cá nhân không thể nghĩ ra.
- Tôn trọng thời gian và công sức của họ: Luôn nói lời cảm ơn. Khi xin lời khuyên, hãy cho thấy bạn đã tự tìm hiểu và suy nghĩ trước. Thay vì hỏi một câu chung chung như “Làm sao để vào công ty X ạ?”, hãy hỏi cụ thể hơn: “Em đã tìm hiểu về vị trí A ở công ty X và thấy yêu cầu kỹ năng B, C. Em đang yếu kỹ năng B, theo kinh nghiệm của chị thì em nên học thêm khóa nào để cải thiện ạ?”. Điều này cho thấy bạn nghiêm túc và tôn trọng thời gian quý báu của họ.
Bạn là thuyền trưởng, và “biệt đội” là ngọn hải đăng
Tuổi 20 không có một tấm bản đồ rõ ràng, và việc không có tiền thuê một life coach không phải là dấu chấm hết. Thậm chí, một mạng lưới hỗ trợ được xây dựng từ sự chân thành và tin tưởng còn có thể mạnh mẽ, đa chiều và bền vững hơn rất nhiều.
Bạn không hề đơn độc trên hành trình này. Sức mạnh đôi khi không đến từ một chuyên gia xa lạ, mà đến từ chính những người bạn, người anh, người chị thật lòng quan tâm và mong bạn thành công. Họ chính là những ngọn hải đăng, không trực tiếp lái con tàu của bạn, nhưng sẽ soi sáng để bạn tự tin vững tay chèo trên hải trình của riêng mình.
Vậy thì, ngay bây giờ, hãy lấy một tờ giấy hoặc mở app ghi chú trên điện thoại ra. Viết xuống 3 cái tên:
- Một người bạn luôn khiến bạn cảm thấy mình có thể làm được mọi thứ.
- Một người bạn luôn “chất vấn” những kế hoạch của bạn.
- Một người anh/chị mà bạn ngưỡng mộ và muốn học hỏi.
Xin chúc mừng, đó chính là những thành viên đầu tiên trong “biệt đội” cố vấn 0 đồng của bạn đấy
