Nỗi lòng Coach trẻ: Khi “lửa” của khách hàng nguội lạnh sau một tuần
Chắc hẳn bạn đã từng trải qua cảm giác này: một phiên coach thăng hoa. Khách hàng của bạn mắt sáng rỡ, gật gù tâm đắc, tuôn ra hàng loạt ý tưởng đột phá về cuộc đời và sự nghiệp. Bạn rời khỏi buổi nói chuyện với một nụ cười mãn nguyện, tin rằng mình vừa tạo ra một sự thay đổi diệu kỳ.
Nhưng rồi, một tuần sau. Bạn nhận được một tin nhắn ngập ngừng: “Chị ơi, tuần rồi em bận quá, vẫn chưa làm được gì cả…”. Sự hào hứng hôm nào dường như đã “bốc hơi”. Mọi thứ quay về vạch xuất phát.
Nếu câu chuyện này nghe quen thuộc, bạn không hề đơn độc. Đây chính là khoảnh khắc mà nhiều Coach trẻ cảm thấy hụt hẫng nhất. Vấn đề không nằm ở những khám phá sâu sắc trong phiên coach, mà ở chữ ‘W’ (Will – Ý chí/Hành động) trong mô hình GROW. Đây không phải là bước cuối cùng cho có, mà là cây cầu mong manh nhưng tối quan trọng, nối liền nhận thức và kết quả thực tế.
Bài viết này không cung cấp lý thuyết suông. Đây là những “chiêu” thực chiến, đúc kết để giúp bạn tự tin dẫn dắt khách hàng đi từ “Em hiểu rồi” đến “Em đã làm được”, biến mỗi phiên coach thành một bệ phóng cho sự thay đổi bền vững.
“Will” không phải là “ép buộc”, mà là nghệ thuật “đồng kiến tạo” cam kết
Nhiều Coach trẻ, đặc biệt trong môi trường văn hóa coi trọng sự tinh tế, thường mang một nỗi sợ vô hình: sợ làm khó khách hàng. Chúng ta ngại “thúc ép” vì sợ mất lòng, sợ bị cho là quá cứng rắn. Nhưng hãy thay đổi góc nhìn: bạn không ép buộc, bạn đang giúp họ thực hiện chính ước mơ mà họ vừa chia sẻ với bạn. Vai trò của bạn lúc này là một đối tác trách nhiệm (accountability partner) mà họ đã tin tưởng lựa chọn.
Để làm được điều này, hãy để cam kết nảy mầm từ chính bên trong khách hàng, thay vì áp đặt từ bên ngoài. Thay vì hỏi một câu chung chung “Vậy anh/chị sẽ làm gì?”, hãy thử dùng những câu hỏi quyền năng hơn:
- “Trong tất cả những lựa chọn vừa rồi, đâu là bước đi nhỏ nhất nhưng có ý nghĩa nhất mà anh/chị có thể thực hiện ngay trong 24 giờ tới?” – Câu hỏi này phá vỡ sự choáng ngợp và tập trung vào hành động tức thì.
- “Trên thang điểm từ 1 đến 10, mức độ cam kết của anh/chị với hành động này là bao nhiêu?”. Nếu họ trả lời “7”, hãy hỏi tiếp: “Tuyệt vời! Vậy điều gì sẽ giúp nó tăng lên 8 điểm?” – Câu hỏi này giúp lượng hóa cam kết và khám phá những rào cản tiềm ẩn.
Cuối cùng, hãy biến cam kết thành một “hợp đồng danh dự”. Không cần giấy tờ phức tạp. Chỉ cần cùng khách hàng tóm tắt lại 1-3 hành động cụ thể, đo lường được vào cuối phiên. Việc nói rõ ràng hoặc viết chúng xuống – trong một email tóm tắt hay một tin nhắn Zalo – sẽ giúp tăng tính sở hữu và trách nhiệm của khách hàng một cách rất tự nhiên.
Xây “giàn giáo” hỗ trợ – Biến ý định nhất thời thành hành động bền bỉ
Ý chí của con người cũng giống như một mầm cây non, rất cần một bộ khung vững chắc để vươn lên. Một phiên coach thành công không chỉ dừng lại ở việc gieo hạt giống ý định, mà còn phải giúp khách hàng xây dựng một “giàn giáo” hỗ trợ xung quanh nó.
Đầu tiên, hãy cùng khách hàng xác định “đồng minh” và dự trù “chướng ngại vật”. Bạn có thể hỏi:
- “Ai hoặc điều gì có thể hỗ trợ anh/chị thực hiện việc này một cách dễ dàng hơn?” (Ví dụ: nhờ vợ nhắc lịch tập thể dục, đặt báo thức lặp lại trên điện thoại, chia sẻ mục tiêu với một người bạn thân).
- “Điều gì có khả năng sẽ cản trở anh/chị? Nếu nó xảy ra, chúng ta có thể chuẩn bị phương án B nào?” (Ví dụ: nếu kế hoạch chạy bộ buổi sáng bất thành vì trời mưa, phương án B là tập tại nhà 15 phút với video trên Youtube).
Tiếp theo, hãy thiết kế một cơ chế “check-in” nhẹ nhàng mà hiệu quả. Điều quan trọng là phải có sự đồng thuận từ khách hàng. Bạn có thể đề xuất: “Để em có thể đồng hành cùng chị tốt hơn, thứ Tư tuần sau em nhắn tin nhanh hỏi thăm tiến độ của chị nhé?”. Hành động nhỏ này thể hiện sự quan tâm chân thành và tạo ra một lực đẩy tích cực, giúp khách hàng có thêm động lực mà không cảm thấy bị giám sát.
Và đừng quên nghệ thuật ăn mừng chiến thắng nhỏ. Đừng đợi đến khi khách hàng đạt được mục tiêu lớn cuối cùng. Hãy ghi nhận và ăn mừng mọi tiến bộ, dù là nhỏ nhất. Một câu nói như “Tuyệt vời! Hoàn thành được bước đi đầu tiên này đã là một thành công lớn rồi!” có sức mạnh tiếp thêm năng lượng và sự tự tin cho họ hơn bạn tưởng rất nhiều.
Sức mạnh của Coach nằm ở sự thay đổi bạn tạo ra
Tóm lại, để chốt hạ một phiên coach hiệu quả, biến những “aha moment” thành hành động thực tế, chìa khóa nằm ở ba việc: đồng kiến tạo một cam kết mạnh mẽ từ bên trong, xây dựng một hệ thống hỗ trợ thực tế, và đồng hành cùng khách hàng một cách khéo léo.
Giá trị của một người Coach không chỉ nằm ở những câu hỏi thông minh hay những lý thuyết sâu sắc. Giá trị thực sự của bạn nằm ở khả năng giúp một người biến tiềm năng thành hành động, biến ước mơ thành hiện thực. Chữ ‘W’ trong mô hình GROW chính là sân khấu nơi phép màu của coaching thực sự diễn ra, là nơi bạn chứng tỏ được tác động của mình.
Bạn đã sẵn sàng nâng tầm kỹ năng coaching và tạo ra những thay đổi bền vững cho khách hàng của mình chưa? Hãy chia sẻ một thách thức bạn thường gặp nhất ở bước ‘Will’ trong phần bình luận bên dưới. Cùng nhau, chúng ta sẽ kết nối, học hỏi và xây dựng một cộng đồng Coach chuyên nghiệp và vững mạnh.
