Coaching: Không còn là “đặc quyền” của sếp lớn, người trẻ ơi!
Nghe đến hai từ “coaching” (khai vấn), có phải trong đầu bạn cũng hiện lên hình ảnh một vị sếp lớn, áo vest chỉn chu, đang ngồi trong văn phòng sang trọng và thảo luận chiến lược với một chuyên gia “hàng hiệu” không? Mình cũng từng nghĩ thế đấy. Coaching nghe có vẻ là một thứ dịch vụ xa xỉ, chỉ dành cho những người có thu nhập “khủng” hoặc ít nhất là ở cấp quản lý.
Thế nhưng, thực tế đã thay đổi chóng mặt.
Mình biết, với nhiều bạn sinh viên mới ra trường hay những người trẻ vừa chập chững đi làm, nỗi lòng lớn nhất là cảm giác mông lung. Chúng ta là những người cần định hướng nhất, cần một ai đó gỡ rối cho mớ bòng bong trong đầu, nhưng rồi lại tặc lưỡi cho qua khi nghĩ đến chi phí. Câu hỏi quen thuộc mình hay nghe từ bạn bè là: “Trời ơi, lương tháng 8 triệu, ăn uống đi lại còn chưa đủ, lấy đâu ra tiền mà đi coaching?”
Nếu bạn cũng đang có suy nghĩ đó, thì bài viết này chính là dành cho bạn. Hãy coi nó như một “tấm bản đồ” nhỏ, giúp bạn tìm ra những chương trình coaching chất lượng mà không phải lo “viêm màng túi” cuối tháng.
Trước khi tìm coach, hãy tự “coach” mình: Bạn thực sự cần gì?
Đây là bước quan trọng nhất mà nhiều người thường bỏ qua. Vội vàng tìm một người coach khi chính mình còn chưa biết mình muốn gì cũng giống như gọi một chiếc xe ôm nhưng lại không biết địa chỉ cần đến. Xe cứ chạy, tiền cứ mất, mà bạn thì vẫn loanh quanh.
Vậy nên, hãy dành chút thời gian ngồi lại với chính mình.
Xác định mục tiêu rõ ràng
Bạn muốn tìm coach để giải quyết vấn đề gì? Hãy cố gắng càng cụ thể càng tốt.
- Bạn sắp có buổi phỏng vấn quan trọng đầu tiên trong đời và run đến mức không nói nên lời?
- Bạn muốn “deal” mức lương khởi điểm cao hơn nhưng không biết bắt đầu từ đâu?
- Bạn đang phải vật lộn để cân bằng giữa công việc 8 tiếng và kế hoạch học cao học buổi tối?
- Hay đơn giản hơn, bạn chỉ muốn bớt “overthinking” về mọi thứ và sống thanh thản hơn?
Mục tiêu càng rõ, bạn càng dễ tìm được người coach phù hợp và đo lường được hiệu quả.
Đặt những câu hỏi đúng
Hãy thử trả lời một vài câu hỏi tự vấn này:
- Khó khăn lớn nhất của mình trong 3 tháng qua là gì?
- 3 tháng tới, mình muốn thấy bản thân có sự thay đổi cụ thể nào?
- Điều gì đang thực sự cản trở mình đạt được điều mình muốn?
Tận dụng công cụ miễn phí
Bạn có thể dùng những công cụ rất đơn giản để tự đánh giá ban đầu. Google ngay hai từ khoá này nhé:
- Mô hình S.M.A.R.T goals: Giúp bạn biến những mong muốn mông lung thành mục tiêu Cụ thể – Đo lường được – Khả thi – Liên quan – Có thời hạn.
- Bánh xe cuộc đời (Wheel of Life): Một bài tập trực quan giúp bạn nhìn tổng thể các khía cạnh của cuộc sống (sự nghiệp, tài chính, sức khoẻ, mối quan hệ,…) và nhận ra đâu là nơi bạn cần cải thiện nhất.
“Săn” coaching giá mềm ở đâu? Những lựa chọn không ngờ tới
Okay, sau khi đã có một bức tranh rõ ràng hơn về nhu cầu của bản thân, giờ là lúc chúng ta đi “săn” thôi!
1. Coaching Nhóm (Group Coaching)
Đây là hình thức siêu hay ho. Thay vì làm việc 1-1, bạn sẽ tham gia một nhóm nhỏ (từ 5-10 người) có cùng mục tiêu và được một coach dẫn dắt.
- Ưu điểm: Chi phí được chia nhỏ ra cho nhiều người nên sẽ “mềm” hơn rất nhiều. Hơn nữa, bạn còn được học hỏi từ câu chuyện và góc nhìn của những người khác trong nhóm. Đôi khi, bạn sẽ nhận ra “À, không chỉ mình mình gặp vấn đề này!”.
- Nhược điểm: Bạn sẽ có ít thời gian trao đổi 1-1 với coach hơn.
- Tìm ở đâu: Các workshop online, các cộng đồng phát triển bản thân trên Facebook, hoặc theo dõi các chuyên gia trong lĩnh vực bạn quan tâm.
2. Coach đang trong quá trình đào tạo
Đây là một “mỏ vàng” ít người biết. Để được cấp chứng chỉ hành nghề quốc tế, các coach viên bắt buộc phải tích luỹ đủ số giờ coaching thực tế. Do đó, họ thường cung cấp các gói coaching với mức giá cực kỳ ưu đãi, thậm chí là miễn phí (pro bono), để có thêm kinh nghiệm.
- Tìm ở đâu: Theo dõi fanpage của các học viện đào tạo coaching uy tín. Họ thường có thông báo tìm kiếm khách hàng cho học viên. Bạn cũng có thể lên LinkedIn và tìm kiếm với các từ khoá như “coach in training”, “pro bono coaching”.
3. Các chương trình Mentoring/Coaching từ dự án cộng đồng
Rất nhiều tổ chức phi lợi nhuận, dự án xã hội hoặc các CLB ở trường đại học có các chương trình hướng nghiệp, cố vấn cho sinh viên và người mới đi làm. Mặc dù mentoring và coaching không hoàn toàn giống nhau, nhưng trong khuôn khổ các chương trình này, bạn vẫn nhận được sự dẫn dắt, định hướng quý báu với chi phí bằng 0 hoặc chỉ là một khoản phí tượng trưng.
Cẩm nang “chọn mặt gửi vàng”: Nhận diện coaching giá rẻ nhưng chất lượng
Giá mềm là một chuyện, nhưng chất lượng phải được đặt lên hàng đầu. Đây là vài tips để bạn không chọn nhầm người đồng hành.
- Xem kỹ “hồ sơ”: Đừng chỉ nhìn vào chứng chỉ. Hãy dành thời gian đọc kỹ các bài viết của họ, xem các buổi livestream, và quan trọng nhất là tìm đọc review, testimonial (lời chứng thực) từ những khách hàng cũ. LinkedIn là một kênh tham khảo cực kỳ đáng tin cậy.
- Tận dụng buổi “hẹn hò” đầu tiên: Hầu hết các coach chuyên nghiệp đều có một buổi nói chuyện miễn phí ban đầu (khoảng 15-30 phút), thường được gọi là “chemistry call”. Đây chính là cơ hội vàng để bạn xem mình có “hợp cạ” với người này không, phong cách của họ có phù hợp với bạn không, và bạn có cảm thấy tin tưởng để mở lòng với họ không.
- Rõ ràng là sức mạnh: Một coach uy tín sẽ luôn minh bạch về lộ trình, phương pháp làm việc và chi phí ngay từ đầu. Sẽ không có chuyện mập mờ “để xem đã” hay các khoản phụ phí bất ngờ. Hãy hỏi thẳng về mọi thắc mắc của bạn trong buổi nói chuyện đầu tiên.
Một vài “gương mặt” tham khảo để bạn dễ hình dung
Để bạn không bị rối, coaching giá mềm thường xuất hiện dưới các hình thức sau:
Dạng 1: Gói coaching “mini” giải quyết 1 vấn đề
Thay vì phải cam kết một lộ trình dài 3-6 tháng, bạn có thể tìm các coach cung cấp gói 1-3 buổi để xử lý một vấn đề cấp bách. Ví dụ: gói coaching sửa CV và luyện phỏng vấn, gói coaching giúp bạn vượt qua một quyết định khó khăn.
Dạng 2: Workshop kết hợp coaching
Nhiều chuyên gia tổ chức các buổi workshop về một kỹ năng cụ thể (quản lý thời gian, xây dựng thương hiệu cá nhân, nói trước đám đông,…) và trong đó lồng ghép các phiên coaching nhóm nhỏ để giải đáp vấn đề riêng cho từng người.
Dạng 3: Nền tảng coaching online
Có những platform quốc tế kết nối bạn với hàng ngàn coach trên toàn thế giới. Điểm cộng là bạn có thể dùng bộ lọc để tìm coach theo ngân sách, chuyên môn và chọn các gói rất linh hoạt.
Đầu tư nhỏ cho một cú hích lớn
Đến đây, mình tin bạn đã thấy rằng coaching giá mềm là có thật và hoàn toàn nằm trong tầm với. Nó không phải là một đặc quyền xa xỉ, mà là một công cụ hỗ trợ mạnh mẽ mà bất kỳ ai cũng có thể tiếp cận.
Đừng để rào cản tài chính ngăn bạn tìm kiếm một người đồng hành trên hành trình phát triển bản thân. Đôi khi, chỉ một vài buổi nói chuyện đúng người, đúng thời điểm cũng có thể giúp bạn gỡ được một nút thắt đã theo mình nhiều năm. Một sự đầu tư nhỏ hôm nay hoàn toàn có thể tạo ra một cú hích lớn cho sự nghiệp và cuộc sống của bạn ngày mai.
Vậy, bạn đã sẵn sàng tìm kiếm người coach cho riêng mình chưa? Hãy bắt đầu bằng bước đầu tiên và quan trọng nhất: trả lời câu hỏi “Bạn thực sự cần gì?” ngay hôm nay!
