Đừng Chỉ “Cảm Thấy Tốt Hơn”, Hãy Đo Lường Sự Tiến Bộ Của Bạn Sau Coaching
Chắc hẳn bạn đã từng trải qua cảm giác này: bước ra từ một buổi coaching hay một workshop phát triển bản thân, đầu óc như được “khai sáng”, năng lượng dâng trào và tin rằng mình có thể chinh phục cả thế giới.
Mình vẫn nhớ như in cảm giác của Minh, một người bạn mình coach, sau buổi đầu tiên. Cậu ấy hào hứng kể: “Em thấy thông suốt hẳn ra chị ạ! Mọi thứ rõ ràng hơn bao giờ hết!”. Nhưng chỉ một tuần sau, Minh nhắn tin với giọng hơi chùng xuống: “Chị ơi, cái cảm giác hừng hực tuần trước sao giờ nó vơi đi đâu mất. Em cứ tự hỏi, ủa rồi mình có thật sự tiến bộ không, hay chỉ là cảm giác nhất thời thôi?”.
Câu hỏi của Minh chính là nỗi băn khoăn của rất nhiều người trong chúng ta. Cảm xúc là một phần quan trọng của hành trình, nó là tia lửa ban đầu. Nhưng cảm xúc thì lên xuống như thời tiết Sài Gòn vậy, hôm nắng đẹp, mai lại mưa rào. Để biết mình có thực sự đi đúng hướng và tạo ra sự thay đổi bền vững hay không, chúng ta cần một thứ rõ ràng hơn: những con số, những dữ liệu biết nói.
Bài viết này sẽ là cuốn sổ tay giúp bạn “dịch” những kết quả coaching tưởng chừng mơ hồ như “tự tin hơn”, “bớt trì hoãn” thành những chỉ số đo lường được. Hãy cùng mình biến hành trình phát triển bản thân trở nên rõ ràng và hiệu quả hơn bao giờ hết nhé!
Tại sao phải “cân, đo, đong, đếm” sự tiến bộ của bản thân?
Nghe có vẻ hơi khô khan và áp lực nhỉ? Nhưng tin mình đi, việc này giống như việc bạn có một tấm bản đồ rõ ràng thay vì chỉ đi theo cảm tính.
- Tạo động lực từ sự rõ ràng: Thay vì cảm giác mông lung “mình đang cố gắng”, bạn sẽ nhìn thẳng vào thực tế: “Tuần này mình đã hoàn thành 4/5 mục tiêu nhỏ, tốt hơn tuần trước chỉ có 2/5”. Con số cụ thể này chính là một liều “doping” cực mạnh cho não bộ, chứng minh rằng nỗ lực của bạn đang thực sự tạo ra kết quả.
- Giúp bạn và coach đi đúng hướng: Dữ liệu là người trợ lý đắc lực cho cả bạn và người coach của mình. Nó giúp hai bên nhận ra đâu là phương pháp hiệu quả, đâu là rào cản thực sự. Ví dụ, nhật ký ghi chép của bạn cho thấy bạn luôn trì hoãn vào chiều thứ 6. Đây là một “dấu hiệu” quý giá để bạn và coach cùng ngồi xuống, phân tích: “Có chuyện gì xảy ra vào chiều thứ 6? Năng lượng của mình lúc đó ra sao? Có cách nào để thay đổi điều này không?”.
- Xây dựng tính kỷ luật và trách nhiệm: Khi đã đặt ra một chỉ số (ví dụ: đọc 20 trang sách/ngày), bạn sẽ có trách nhiệm hơn với mục tiêu của mình. Cái cảm giác được “tích” vào một ô công việc đã hoàn thành mỗi tối mang lại sự thỏa mãn và củng cố cam kết với chính bản thân mình.
Bí quyết “số hóa” mọi mục tiêu: Bắt đầu từ đâu?
Okay, lý thuyết là vậy, nhưng làm thế nào để biến những mục tiêu “cảm tính” thành những con số cụ thể? Dễ thôi, hãy bắt đầu từ những bước nhỏ sau:
Phá vỡ những mục tiêu “cảm tính”
Đây là bước quan trọng nhất. Hãy ngồi xuống và “dịch” những mong muốn của bạn thành hành động có thể đếm được.
- Thay vì nói: “Em muốn giao tiếp tốt hơn”.
Hãy đo bằng: “Chủ động bắt chuyện với 1 người lạ/tuần” hoặc “Giơ tay phát biểu ý kiến trong 1 cuộc họp nhóm/tuần”. - Thay vì nói: “Em muốn sống khỏe mạnh hơn”.
Hãy đo bằng: “Ngủ đủ 7 tiếng/ngày, ít nhất 5 ngày/tuần” hoặc “Tập thể dục 30 phút, 3 lần/tuần”. - Thay vì nói: “Em muốn bớt trì hoãn”.
Hãy đo bằng: “Hoàn thành 1 việc quan trọng nhất trong to-do-list trước 10 giờ sáng mỗi ngày”.
Xây dựng “Bảng điều khiển cá nhân” (Personal Dashboard)
Không cần app xịn sò, không cần công thức phức tạp. “Bảng điều khiển” của bạn có thể đơn giản là một trang Google Sheets, một trang trong cuốn sổ tay, hay các app miễn phí siêu tiện lợi như Notion, Trello.
Chỉ cần chia thành các cột đơn giản:
- Tên mục tiêu: (Ví dụ: Cải thiện kỹ năng viết)
- Chỉ số đo lường (KPI): (Ví dụ: Số bài viết blog hoàn thành)
- Mục tiêu tuần/tháng: (Ví dụ: 1 bài/tuần)
- Kết quả thực tế: (Bạn sẽ điền vào cuối mỗi tuần)
Tìm ra “Chỉ số dẫn dắt” (Leading Indicator)
Đây là một bí kíp cực hay: Hãy tập trung đo lường những hành động bạn có thể kiểm soát, thay vì kết quả bạn không thể kiểm soát.
Ví dụ, mục tiêu của bạn là tìm việc. Thay vì chỉ chăm chăm đo “Số cuộc phỏng vấn nhận được” (đây là kết quả, phụ thuộc vào nhà tuyển dụng), hãy tập trung đo “Số lượng CV chất lượng đã gửi đi mỗi tuần”. Bạn không thể kiểm soát việc nhà tuyển dụng có gọi bạn hay không, nhưng bạn hoàn toàn có thể kiểm soát việc mình gửi đi bao nhiêu chiếc CV chỉn chu mỗi ngày. Đây chính là “chỉ số dẫn dắt” giúp bạn tiến gần hơn đến mục tiêu.
Case Study: Hành trình coaching của Trang – từ “mông lung” đến “tự chủ”
Để bạn dễ hình dung, mình sẽ kể câu chuyện của Trang, một bạn sinh viên mới ra trường đến với mình với một mục tiêu rất quen thuộc: “Em muốn tìm được định hướng sự nghiệp”. Đây là một mục tiêu siêu chung chung và “cảm tính”.
Tụi mình đã cùng nhau “số hóa” nó như sau:
- Tháng 1 – Giai đoạn Khám phá: Thay vì ngồi nghĩ vẩn vơ, Trang bắt đầu hành động với những KPI rất cụ thể.
- KPI 1: Đọc 2 bài viết chuyên sâu về các ngành nghề quan tâm (Marketing, Data Analysis) mỗi ngày.
- KPI 2: Kết nối và trò chuyện với 1 anh/chị đang làm trong ngành mỗi tuần để hỏi về công việc thực tế.
- Tháng 2 – Giai đoạn Xây dựng kỹ năng: Sau tháng đầu, Trang nhận thấy mình hứng thú đặc biệt với Marketing. Tụi mình chuyển sang các KPI mang tính xây dựng.
- KPI 1: Dành 5 giờ/tuần để học một khóa học online về Digital Marketing.
- KPI 2: Hoàn thành 1 project cá nhân nhỏ (ví dụ: tự chạy một chiến dịch quảng cáo cho một sản phẩm giả định) để bỏ vào portfolio.
Kết quả đo lường được? Sau 2 tháng, Trang không chỉ “cảm thấy” rõ ràng hơn, mà bạn ấy còn có trong tay dữ liệu thuyết phục: 40+ bài viết đã đọc, 4 cuộc trò chuyện chuyên sâu với người trong ngành, 1 chứng chỉ online hoàn thành, và 1 project thực tế trong portfolio. Những con số này không chỉ là bằng chứng cho sự nỗ lực, mà còn là vũ khí giúp Trang tự tin hơn gấp bội khi viết CV và trả lời phỏng vấn.
Cuối cùng, hãy nhớ rằng, việc đo lường không phải để tạo áp lực hay biến bạn thành một cỗ máy. Nó là công cụ để bạn thấu hiểu chính mình, ghi nhận những nỗ lực dù là nhỏ nhất, và ăn mừng những chiến thắng cụ thể trên hành trình này. Dữ liệu là một người bạn đồng hành thông thái, chứ không phải một ông sếp khó tính.
Vậy nên, hãy bắt đầu thật nhỏ thôi. Chọn ra MỘT mục tiêu duy nhất bạn muốn cải thiện trong tuần tới và thử tìm cách đo lường nó.
Và giờ là lúc hành động!
Mục tiêu bạn muốn đo lường ngay trong tuần này là gì? Hãy chia sẻ “chỉ số” của bạn ở phần bình luận để chúng ta cùng tạo động lực cho nhau nhé!
Hay bạn đang dùng công cụ “xịn sò” nào để theo dõi sự tiến bộ của mình? Gợi ý cho mọi người với
